SportPress.kz Qazaqstan sport jańalyqtary
Álem fýtbol jankúıerleri tórt jyl boıy kútip tamashalaǵan álem chempıonaty da óz máresine jetip, jeńimpaz komandanyń da esimi belgili boldy. Fýtbol dese ishken asyn jerge qoıatyn ala doptyń jankúıerleri bir aıda astam ýaqyt boıy AQSh, Kanada jáne Meksıkada 48 memlekettiń qatysýymen ótken alaman dop dodasyn úzbeı kórip, qyzyǵyna qanyq boldy. Iá, 2026 jylǵy álem chempıony Ispanııa quramasy atandy. Argentına kúmis júldeni mise tutty. Al endi álem chempıonaty qandaı áser qaldyrǵany týraly az-kem saraptamalyq oı júrgize ketsek.
«Aq boldy kók boldy, kóńilge túsken daq boldy», demekshi álem chempıonatynyń qyzyǵy men shyjyǵy kóp bolǵany ras. Iá, Afrıka, Azııa elderinen kelgen komandalary da azýyn kórsetip, álem chempıonatynda áserli oıyndarymen este qalǵanyn umyta almaspyz. Sonymen qatar at tóbelindeı kólemi, 600 myńǵa tarta halqy ǵana bar Kabo-Verde eliniń álem fýtbol kóshin bastaǵan alapaýyt elderge qarsy qaısarlyq kórsetip, sastyrǵan tartysty oıyndary arqyly jurtshylyqty tań qaldyrǵanyn qalaı umytar ekenbiz. Ásirese, 44 jastaǵy qaqpashysy Vazınıanyń qaqpadaǵy jankeshti, sheber oıyndaryn kórgen kórermen kúni búginge deıin aýyzdarynan tastamaı áserlete aıtyp keledi. Odan bólek bilikti maman Dık Advokat jattyqtyratyn at toqymyndaı ǵana Kıýrasao quramasynyń jankeshti oıynyn sirá, jýyq arada umytý múmkin emes shyǵar. Sonymen attary ańyzǵa aınalǵan Neımar bastaǵan Brazılııa, atynan at úrketin Krıshtıaný Ronaldýdaı suńǵyla oıynshysy bar Portýgalııa, Harrı Keındeı kóshbasshysy bar Anglııa, Muhammed Salahtaı surpyl sheber oıyshysy bar Mysyr quramasy, Edgar Hollandtaı goleodory jasyndaı jarqyldaǵan Norvegııa quramalary men Kılıan Mbappe sekildi 10 gol salǵan sara oıynshylardyń komandasynyń jarystan shyǵyp qalýy mıllıondaǵan jankúıerdiń janyna kúızelis ákelginin de jasyra almaspyz.
Iá, bul fýtbol. Álem halqy qurmartyp kóz jazbaı kóretin sporttyń shyńynda turǵan bul oıynda árbir adamnyń óz jankúıeri ózi tańdap alǵan súıikti komandasy bolary haq. Jeńis bolǵan jerde jeńilis te bolatyny zańdylyq.
Al endi fınalda kezdesken osy álem chempıonatyndaǵy birine biri saı Argentına men Ispanııa komandalarynyń oıynyn oı sherte keteıik. Bul matchty naǵyz arystandar aıqasy dese bolǵandaı edi. Qaqpasyna búkil álem chempıonaty kezinde bir ǵana gol jiberip alǵan Ispanııa quramasy bas kýbokten úmitti komandanyń biri bolǵanyn BAQ ókilderi jarysa jazyp jatty. Degenmende eki dúrkin álem chempıony, qatarynda Messıdeı álem moıyndaǵan uly fýtbolshysy bar Argenınany osal deýdiń ózi qatelik edi. Iá, Argentınany kóre almaıtyn kópshilik te álem aqparat jelisinen “FIFA súırep alyp shyǵyp keledi”, degen pikirlerdi de jabyla jazyp kelgenin bilemiz. Biraq osy jerde bir aıta keter másele, Argentına FIFA súıreýine muqtaj emes ekenin Mysyr men Anglııaǵa qarsy oıynda dáleldep berdi emes pe degen oıy týady.
Bul eki matchta da Messıdiń uly fýtbolshy ekenine taǵy kóz jetkizgendeı boldyq. Negizi ýaqyttyń sońynda jeńisti julyp alyp ketken mundaı komanda fınalda oınaýǵa laıyqty ekenin atoılap turyp kórsetti. Al fınalda Argentına kóz tıdi me sóz tıdi me áıteýir bilgenderinen jańylyp, taktıkalyq qatelik jibergeni anyq edi. Komanda túgeldeı qorǵanysqa kóship aldy. Ne túlen túrtkenin bilmedik dopty qarsylastarynyń ıeligine tolyqtaı berip qoıdy. Sosyn shabýyl degendi múldem umytty. Onyń ústine jyǵylǵanǵa judyryq bolyp Eno Ernandes te ereje buzyp, ekinshi sary qaǵaz artynan qyzyl qaǵazben jazalanyp oıynnan qýyldy. On oıynshymen azýyn aıǵa bilgen jas perilerden jasaqtalǵan jalyndy komandaǵa qarsy oınaý óte qıyn bolǵany sóz joq. Átteń, fınalǵa deıin keremet jol júrip kelip sońǵy oıynda aıaqtary shalys ketip,shaban oıyn kórsetken Argentına quramasynyń esh qaýqarsyz, beıshara qalpyn kórý óte aıanyshty edi.
Messı tulǵa talant qoı ǵasyrda bir týatyn. Marapattaý kezinde kózinen aqqan jastary barlyǵyn biraq aıtyp turǵandaı edi. Fýtbol degen osy bir qýanysh bir kúıinishten turatyn uly oıyn. Aldyn ala kim jeńetinin kesip turyp boljam aıta almaıtyn sport túri osy fýtbol shyǵar, bálkim. Degenmende Argentınaǵa álem fýtbol jankúıerleri dán rıza.
Tartysty, tamasha oıyn órnekterimen mıllıondaǵan fýtbol qumar halyqty ózine qaratyp, fýtboldyń uly óner ekenin kórsetip ketti.
Tóreshiniń jumysyna FIFA óz baǵasyn bere jatar. Biraq ta osy fınaldaǵy oıynda sary qaǵazdy bálish tartqandaı aıamaı taratqany kórermen esinde uzaq ýaqyt qalatyny bir anyq.
“Negizi oıynnyń jaqsy ótýi tóreshiniń kózge kórinbeýine qatysty”, dep jatady. Bálkim, bul durys ta bolar. Al bul sońǵy fınalda tóreshi oıynshylarmen birge kózge kóp kóringen jannyń biri boldy. Argentınanyń qorǵanysqa kóship baryp jatyp alyp, 120 mınýt boıy bir rette Ýnaı Sımonnyń qaqpasyna qaýip tóndirmegeni adam tańǵalarlyq jáı dese bolady. Qorǵanysta qymtanyp alý Argentına úshin orny tolmas qatelik bolǵany jasyrý múmkin emes. Búkil chempıonat boıy arsyl- dúrsil shabýyldarmen qarsylastardyń qorǵanysynda ot bolyp, qoǵadaı japyryp kelgen komanda, fınaldaǵy oıynda bilgenderinen jańylyp, alasuryp-abdyrap qalǵany osyndaı jeńiliske ákeldi. Qaıteıik jankúıerlerdiń jany kúıingenimen jeńimpaz bireý — ol Ispanııa.
Degenmende Argentına, onyń ishinde Messı báribir de álem halqynyń júreginde máńgi qalady. Ispanııa qansha chempıon bolsa da sol tıkı-takpen este qalar. Sonymen qatar Kabo-Verde sekildi 600 myńǵa taıaý halqy bar ultaraqtaı eldi jeńe almaǵanyn esten shyǵarmaıyq. Fýtbol bul ujymdyq oıyn. Holland, Keın, Mbappe sekildi usharǵa qanaty joq, júırikterdiń nege baǵy taıyp eline qaıtty? О́ıtkeni, komandalyq, ujymdyq oıyndary júrmedi. Sol sekildi Ispanııa bul álem chempıonatynda ujymdyq oıynnyń naǵyz úlgisin kórsetken sekildi. Iá, «jalǵyz aǵash orman emes», támsili de bar.
Jalǵyz ózi búkil chempıonat boıy komandasyn súırep kelgen Messıge barlyǵy janyn salyp oınap kómektesýleri kerek edi. О́kinishke qaraı, olaı bolmady. Desek te quramyndaǵy ujymdyq oıynǵa beıim, qysqa pastarmen dopqa ıelik etip alýdyń has sheberleri Ispanııanyń búgingi kúni dáýiri júrip tur. Alaıda Messı men Maradonanyń fýtbol súıer jahan halqynyń esinde, júreginde máńgi umytylmastaı qalyp qalaryna bek senimdemiz. FIFA kelesi 2030 jyly ótetin álem dodasynda 64 komanda qatysady degen habar tartqan eken. Kim bilsin sonshalyqty kóp komanda qatysatyn bolsa Qazaqstan ulttyq qurama komandasyn da sol baıraqty jarystan kórip qalsaq armanymyz joq edi.
Aqyn ORDABAIULY,
ALMATY
