VI دۇنيەجۇزىلىك كوشپەندىلەر ويىندارى: الماتى وبلىسىنىڭ تۇلپارلارى توپ جاردى

31 تامىز بەن 6 قىركۇيەك ارالىعىندا قىرعىز رەسپۋبليكاسىندا وتكەن VI دۇنيەجۇزىلىك كوشپەندىلەر ويىندارى دا ءوز مارەسىنە جەتىپ، كوش باستاعان ەلدەر بەلگىلى بولدى.

نەگىزى تۇركى ەلدەرىنىڭ ورتاق تاريحي-مادەني مۇرا توڭىرەگىندە بىرىكتىرۋگە جانە ەتنوسپورتتى دامىتۋعا باعىت العان بۇل الاماندا قازاقستان حالقى اسىعا كۇتىپ، تەلەديداردان كوز الماي تاماشالاعانىن ەدى. ءتىپتى، مۇحيت اسىپ امەريكا ەلدەرىنەن دە كەلگەن تارتىستى جارىسقا 13 ەلدەن 3 مىڭعا جۋىق سپورتشى قاتىسىپ باق سىنادى.

قازاقستان قۇراماسى ايتۋلى جارىستا كوشباسشى ەلدەردىڭ ءبىرى بولىپ سانالعانى اقيقات. جارىس قورتىندىسى بويىنشا  32 التىن، 20 كۇمىس جانە 22 قولا جۇلدەنى جەڭىپ العان قازاقستان قۇراماسى باس تۇعىرعا كوتەرىلىپ كوش باستادى. وسىلايشا، جالپىكوماندالىق ەسەپتە قازاقستان 32 التىن جۇلدەمەن ءبىرىنشى ورىندا بولسا، 30 التىن جۇلدە يەلەنگەن قىرعىزستان ەكىنشى ورىنعا، 7 التىن جۇلدەسى بار رەسەي ءۇشىنشى ورىنعا جايعاستى. اسىرەسە، ەلىمىزدىڭ ءۇمىت ارتقان  سپورتشىلارى اۋدارىسپاق، جامبى اتۋ، قازاق كۇرەسى، الىش، ارمرەستلينگ، ارقان تارتىس، توعىزقۇمالاق، مانگالا، ءداستۇرلى ساداق اتۋ، ات جارىسى جانە باسقا دا ۇلتتىق سپورت تۇرلەرىنەن  التىن، كۇمىس، قولا جۇلدەلەردى جەڭىپ الىپ، ەلىمىزدىڭ ابىرويىن اسقاقتاتتى.

قازاقستاننىڭ كوشپەندىلەر ويىندارىنداعى ءار سپورت تۇرىندەگى اتويلاپ جەڭگەن جەتىستىكتەرى تۋرالى اقپارات قۇرالدارى جارىسا جازىپ جاتىر. ءيا، قانشا جازسا دا ارتىق بولمايتىن ۇلكەن قۋانىش دەپ ەسەپتەيمىز. اسىرەسە، قىرعىزستاندا ءوتىپ جاتقان VI دۇنيەجۇزىلىك كوشپەندىلەر ويىندارىندا ەلىمىزدىڭ جەلدەن جۇيرىك قۇلاگەرلەرىنىڭ  وسى كوشپەندىلەر ويىندارىنداعى  الامان بايگەلەردەگى اتويلاپ الدا كەلگەن جەڭىستەرى ەل ەسىنەن كوپكە دەيىن ۇمىتىلماسى ءبىر انىق.

ايتالىق، الاماندا 25 شاقىرىمدىق قاشىقتىقتا قازاق شاباندوزدارى ۇزدىك ناتيجە كورسەتىپ، تۇعىردىڭ ءۇش ساتىسىن دا تولىق يەلەندى. ەڭ باستىسى — جۇلدەگەرلەردىڭ ۇشەۋى دە الماتى وبلىسىنىڭ سپورتشىلارى. مارەگە جاقىن الدىڭعى توپتاعى اتتاردىڭ باسى كورىنە باستاعاندا قيقۋ سالعان حالىقتىڭ داۋىسىنان دالا تىنعانداي ەدى. ءبىرىنشى بولىپ نۇراسىل بەكباتىر «ايمان» اتتى سايگ ۇلىكپەن جەكە-دارا مارە سىزىعىن قيدى. ونىڭ سەنىمدى جەڭىسى قازاقستان قورجىنىنا التىن جۇلدەنى الىپ كەلدى.

كەلەسى بولىپ مارەگە «كوكسەرەك» اتتى تۇلپارىمەن اسىلجان تولەگەن كەلىپ جەتىپ، كۇمىس جۇلدەنى يەلەندى. بۇل جارىستاعى قازاقستاننىڭ ەكىنشى جۇلدەسى بولدى. ال ءۇشىنشى بولىپ ەرسۇلتان جارقىن «قاراعاش» اتتى سايگ ۇلىكپەن مارەگە جەتىپ، قولا جۇلدەنى جەڭىپ الدى. الماتى وبلىسى ءۇشىن بۇل ناتيجە ايرىقشا مانگە يە. ءوڭىر وكىلدەرى ۇلتتىق قۇرامانىڭ جۇلدە قورجىنىنا ءوز ۇلەستەرىن قوسىپ قانا قويماي، ات بايگەسىندەگى ەڭ بەدەلدى ءارى كۇردەلى جارىستاردىڭ ءبىرى — الامان بايگەدە تۇعىردىڭ بارلىق ءۇش ساتىسىن تولىق يەلەندى.

سونداي-اق، 18 000 مەتر قاشىقتىقتاعى ەكسترەمالدى توپ بايگەدە قازاقستاندىق شاباندوز ەرسۇلتان جارقىن مارەگە ءبىرىنشى بولىپ جەتتى.

ۇلتتىق قۇراما ساپىندا الماتى وبلىسىنىڭ نامىسىن قورعاعان ەرسۇلتان جارقىن حالىقارالىق ەتنوسپورتتىڭ ەڭ ءىرى دوداسىندا ءوڭىر مەرەيىن ۇستەم ەتتى. كوپ ۇزاماي قازاقستان ۇشقىر بايگەدە دە جەڭىس تۇعىرىنان كورىندى. 3 200 مەتر قاشىقتىقتاعى جارىستا ەلىمىزدىڭ «بەريل رەيسەر» سايگ ۇلىگى توپ جارىپ، ۇزدىك اتاندى.

جەڭىستى مارەگە تۇلپاردى كارىمجان قۇربانجانوۆ باستاپ جەتكىزدى. جەڭىمپاز تۇلپاردىڭ يەسى — باقتيار بايزاقوۆ.

قازاقستان قورجىنىنا ءۇشىنشى التىن قۇنان بايگەدەن ءتۇستى. 12 000 مەتر قاشىقتىقتاعى جارىستا «نۇرشاشۋ» سايگ ۇلىگىنىڭ شابىسى ەل قورجىنىنا كەزەكتى جەڭىستى سالدى. التىن جۇلدەنى الماتى وبلىسىنىڭ تاعى ءبىر وكىلى سانجار ومەكەي جەڭىپ الدى.

ءۇش قاشىقتىق — ءۇش جەڭىس — قازاقستان قورجىنىنداعى ءۇش التىن جۇلدە. بۇل جەردە تەك جىلدامدىق ماڭىزدى ەمەس. ءاربىر مارەنىڭ ارتىندا سايگ ۇلىكتىڭ كۇشى مەن توزىمدىلىگى، شاباندوزدىڭ ءدال ەسەبى جانە عاسىرلار بويى كوشپەلى ءومىر سالتىنىڭ اجىراماس بولىگى بولعان ادام مەن جىلقى اراسىنداعى ەرەكشە بايلانىس جاتىر.

الماتى وبلىسى ءۇشىن بۇل جارىستار تاعى ءبىر مارتە ماقتانىش سىيلادى. ەرسۇلتان جارقىن مەن سانجار ومەكەي قازاقستان ۇلتتىق قۇراماسىنىڭ VI دۇنيەجۇزىلىك كوشپەندىلەر ويىندارىنداعى التىن جەتىستىگىنە ءوز ۇلەستەرىن قوستى. ءاربىر جەڭىستىڭ ارتىندا — تالاي شاقىرىمدىق جاتتىعۋ، سايگ ۇلىكتىڭ توزىمدىلىگى، شاباندوزدىڭ شەبەرلىگى جانە جارىستىڭ سوڭعى قارىسقا دەيىن جوعارى قارقىندى ساقتاي ءبىلۋ قابىلەتى جاتىر.

قازاق حالقىنىڭ مادەنيەتىندە ات سپورتىنىڭ ورنى ايرىقشا. كوشپەندىلەر ءۇشىن جىلقى تۇرمىستىڭ اجىراماس بولىگى بولسا، اتقا ءمىنۋ ونەرى مەن تۇلپاردى باپتاۋ شەبەرلىگى ۇرپاقتان ۇرپاققا جالعاسىپ وتىرعان.

بۇگىندە بۇل ءداستۇر حالىقارالىق سپورت ارەناسىندا جاڭا مازمۇنمەن جالعاسىن تاۋىپ كەلەدى. جالپى، VI دۇنيەجۇزىلىك كوشپەندىلەر ويىندارى ۇلتتىق سپورتتىڭ تاريح پەن قازىرگى زاماندى، مادەني مۇرا مەن جوعارى جەتىستىكتەر سپورتىن توعىستىرا الاتىنىن تاعى ءبىر مارتە كورسەتتى. ال الامان بايگەدەگى بۇگىنگى جەڭىس — قازاقستانداعى ات سپورتى مەكتەبىنىڭ جوعارى دەڭگەيىنىڭ جارقىن دالەلى. نەگىزى قازاقتىڭ ءار ۇيىندەگى قازىقتا ات بايلاۋلى تۇرۋىن كورۋ ءبىر باقىت. انا سۇتىمەن مەن جىلقى ءسۇتى ء–بىزدىڭ تاريحىمىزدىڭ باستاۋى. ال اتتار، جۇيرىكتەر- ول ونەر تاريحىمىزدىڭ ۇلى دارا تاراۋى. ول تاراۋىسىز تۋعان جەردى ءسۇيۋ مۇمكىن ەمەس. ال ءالى كۇنگە دەيىن قازاقتىڭ جاس بالاسىنىڭ اتتى كورسە-مىنگىسى،شاپقىسى كەلىپ كەتىنى — ول قانداعى قاسيەت دەپ بىلەمىز. ەندەشە ات سپورتىنا كوڭىلدى ايىرقشا بولگەن ورىندى. بۇل باعىتتا الماتى وبلىسى قامشى سالدىرماي كەلەدى. ويتكەنى ءبىز قازاق كوشپەندى ەلدىڭ ۇرپاعىمىز. ات — ەر قاناتى.

اقىن ورداباي ۇلى،

الماتى