• Қазақ
  •   
  • Qazaq
  •   
  • قازاق
  •   
  • Рус
  •   
    ۇلتتىق وليمپيادا كوميتەتى

    سايىپقىران: وليمپيادانىڭ تورىنەن كورىنگەن انەل ءتاشباي

    ۆەلوشاباندوز انەل ءتاشباي سەنەگالدىڭ استاناسى داكاردا وتكەن جاسوسپىرىمدەر وليمپياداسىنىڭ چەمپيونى اتاندى. ول جەكەلەي ۋاقىتقا جارىسۋ سايىسىندا ەڭ جاقىن قارسىلاسىنان بەس سەكۋندتان استام ۋاقىتقا وزىپ كەتتى. بۇل جەڭىس – انەل ءتاشبايدىڭ حالىقارالىق ارەناداعى تابىستى ونەرىنىڭ جالعاسى. بۇعان دەيىن ول جاسوسپىرىمدەر اراسىندا ازيا ويىندارى مەن ازيا چەمپيوناتتارىندا توپ جارعان ەدى. ەندى سپورتشى ەرەسەكتەر ساناتىنا ءوتۋدى كوزدەپ وتىر.

    بۇگىن ءبىز «سايىپقىران» ايدارىن ودان ءارى جالعاستىرىپ، وقىرمان نازارىنا سپورتشىنىڭ Olympic.kz سايتىنا سۇحباتىن ۇسىنۋدى ءجون كورىپ وتىرمىز.

    انەل ءتاشباي وليمپياداعا قالاي دايىندالعانىن، وليمپيالىق جارىستاردىڭ ەرەكشەلىگىن، ۆەلوسپورتقا قالاي كەلگەنىن جانە كاسىبي كوماندا ساپىندا ونەر كورسەتۋ جوسپارىن ايتىپ بەردى.

    – انەل، جاسوسپىرىمدەر وليمپياداسىندا ۇلكەن جەتىستىككە جەتتىڭىز. وسى بەلەسكە جەتۋىڭىزگە نە سەبەپ بولدى دەپ ويلايسىز؟

    – ەڭ الدىمەن، ۇزاق ءارى تىڭعىلىقتى دايىندىقتىڭ ارقاسى دەپ ويلايمىن. ءبىز بۇل ناتيجەگە ءبىر ايدا جەتكەن جوقپىز. سوڭعى ايلاردا جۇبىممەن بىرگە جاتتىعۋ جاسادىق. بىرلەسكەن جۇمىستىڭ ارقاسىندا ەكەۋمىز دە شىڭدالا تۇستىك. مەن ودان كوپ نارسە ۇيرەندىم. ول دا مەنىڭ دەڭگەيىمدى كوتەرۋگە كومەكتەستى. ارينە، باپكەردىڭ ەڭبەگى، قولداۋى جانە جارىسقا دۇرىس دايىنداۋى دا ۇلكەن ءرول اتقاردى.

    – جەكەلەي ۋاقىتقا جارىسۋ سايىسىنا پسيحولوگيالىق تۇرعىدان قالاي دايىندالدىڭىز؟ جاتتىقتىرۋشىڭىز سورەگە شىعار الدىندا قانداي كەڭەس بەردى؟

    – جاتتىقتىرۋشىم ۇنەمى جەكەلەي سىندا جەڭىسكە جەتۋ ءۇشىن ەڭ الدىمەن پسيحولوگيالىق تۇرعىدان مىقتى بولۋ كەرەكتىگىن ايتاتىن. 8،5 شاقىرىم قاشىقتىقتى جالعىز ءوزىم باعىندىرۋىم كەرەك بولعاندىقتان، بار نازارىمدى جارىسقا اۋداردىم. جاتتىقتىرۋشىم جول بويىندا كۇشىمدى قالاي ءتيىمدى جۇمساۋ كەرەكتىگىن، نەنى ەسكەرۋ قاجەتتىگىن ءتۇسىندىردى. سونداي-اق ماعان ۇنەمى قولداۋ كورسەتىپ، جەڭىسكە جەتەتىنىمە سەنىم ءبىلدىردى. سوندىقتان جارىس الدىنداعى باستى مىندەتىم – ءوزىمدى جىگەرلەندىرىپ، ءوز كۇشىمە سەنۋ كەرەك بولدى.

    – داكارداعى جولدىڭ تەحنيكالىق ەرەكشەلىگى قانداي؟ قاي تۇستارىنا ەرەكشە نازار اۋدارۋ قاجەت بولدى؟

    – تەحنيكالىق جاعىنان بۇل جولدى قيىن دەپ ايتا المايمىن. جولدىڭ بەتى تەگىس، شۇڭقىرلار مەن كەدەرگىلەر بولعان جوق. جالپى، جارىسقا قولايلى جاعداي جاسالعان. ال مەن ءۇشىن ەڭ ۇلكەن قيىندىق – اپتاپ ىستىق بولدى. سەبەبى داكاردىڭ اۋا رايى ءبىز ۇيرەنگەن كليماتتان مۇلدە وزگەشە. اۋا رايىنىڭ سالدارىنان جارىسۋ قيىنداي ءتۇستى.

    – جەڭىسىڭىزدەن ەكى كۇن بۇرىن توپتىق جارىستا جەتىنشى ورىن الدىڭىز. العاشقى 20 سپورتشى مارەگە بىردەي ۋاقىتتا جەتتى. سول جارىستاعى ونەرىڭىزدى قالاي باعالايسىز؟ جوعارى ورىنعا كوتەرىلۋ ءۇشىن نە جەتىسپەدى دەپ ويلايسىز؟

    – توپتىق جارىستىڭ ناتيجەسىن الدىن الا بولجاۋ قيىن. كوپ نارسە جارىستىڭ قالاي وربيتىنىنە بايلانىستى. جارىستا التى سپورتشى بولىپ نەگىزگى توپتان ءبولىنىپ شىقتىق. الايدا باسقا كوماندالاردىڭ وكىلدەرى بىزبەن بىرگە جۇمىس ىستەۋگە ق ۇلىق تانىتپادى. جەتىنشى ورىن السام دا، بۇل جارىس مەن ءۇشىن پايدالى بولدى دەپ ەسەپتەيمىن. مىقتى قارسىلاستارمەن يىق تىرەستىرە الاتىنىما جانە جۇلدەلى ورىندار ءۇشىن كۇرەسۋگە شامام جەتەتىنىنە كوزىم جەتتى.

    – توپتىق جارىس پەن جەكەلەي ۋاقىتقا جارىسۋ سايىستارىنا پسيحولوگيالىق تۇرعىدان قالاي دايىندالدىڭىز؟

    – بۇل – ءبىر-بىرىنە مۇلدە ۇقسامايتىن ەكى بولەك سايىس. سوندىقتان ارقايسىسىنا جەكە-جەكە دايىندالدىق. توپتىق جارىستا ۇنەمى جاعدايدى باعالاپ، شابۋىلعا شىعاتىن ءساتتى دۇرىس تاڭداۋ، كۇشتى ۇنەمدەۋ جانە ونى ورىنسىز جۇمساماۋ ماڭىزدى. ال جەكەلەي جارىستا ءبارى ءوز قولىڭدا. كورسەتكەن ناتيجەڭە تەك ءوزىڭ جاۋاپ بەرەسىڭ. سوندىقتان سورە سىزىعىنان باستاپ مارەگە جەتكەنشە بار كۇشىڭدى سالۋىڭ كەرەك.

    – بۇعان دەيىن دە كوپتەگەن حالىقارالىق جارىستارعا قاتىستىڭىز. سول تاجىريبە وليمپياداداعى تولقۋدى جەڭۋگە كومەكتەستى مە؟

    – ارينە كومەكتەستى. بۇعان دەيىن الەم كۋبوگى كەزەڭدەرىندە، الەم جانە ازيا چەمپيوناتتارىندا ونەر كورسەتتىم. ءار حالىقارالىق جارىستا تاجىريبە جيناپ، وزىڭە دەگەن سەنىمىڭ ارتا تۇسەدى. سونىمەن قاتار قارسىلاستارىڭنىڭ دەڭگەيىن دە باعامداي الاسىڭ. اسىرەسە، توپتىق جارىستاردا مۇنىڭ ماڭىزى زور. ويتكەنى وندا ءوز ورنىڭدى دۇرىس تاڭداپ، جارىستى سەزىنە ءبىلۋ قاجەت. جيناعان تاجىريبەمنىڭ بارلىعى جاسوسپىرىمدەر وليمپياداسىندا كوپ كومەگىن تيگىزدى دەپ ويلايمىن.

    – جاسوسپىرىمدەر وليمپياداسىندا جەڭىستەن بولەك، ەستە قالعان ەرەكشە ءسات بولدى ما؟

    – جارىستان كەيىن قورىتىندى ناتيجەنىڭ جاريالانۋىن كۇتكەن ءسات ەرەكشە ەستە قالدى. سول 30-40 مينۋتا وتە قاتتى تولقىدىم. سونىمەن قاتار كوماندامنىڭ، جاتتىقتىرۋشىلارىمنىڭ جانە مەن ءۇشىن جانكۇيەر بولعان بارشا ادامنىڭ قولداۋىن ۇمىتپايمىن. ارينە، وسى جارىسقا دايىندالعان كەزەڭ دە ەسىمدە قالادى. ويتكەنى ءبىز بۇل دوداعا ۇزاق ۋاقىت دايىندالدىق.

    – 2025 جىلى مانامادا وتكەن جاسوسپىرىمدەر اراسىنداعى ازيا ويىندارىندا ءساتتى ونەر كورسەتتىڭىز. بۇل جەڭىستەر الداعى سپورتتىق جولىڭىزعا قانشالىقتى ىقپال ەتتى؟

    – باحرەيندە وتكەن جاسوسپىرىمدەر اراسىنداعى ازيا ويىندارىندا جەڭىپ العان مەدالىم مەن ءۇشىن وتە ماڭىزدى بولدى. وسى جارىستان كەيىن جاسوسپىرىمدەر وليمپياداسىنا تىڭعىلىقتى دايىندالا باستادىق. سول كەزدە الدىما تاعى ءبىر ماقسات قويدىم. ول — وليمپيادا چەمپيونى اتانۋ ەدى. ازيا ويىندارىنداعى جەڭىسىم ماعان جىگەر بەرىپ، ءوز كۇشىمە دەگەن سەنىمىمدى نىعايتتى.

    – مانامادا وتكەن ازيا ويىندارى مەن داكارداعى وليمپيادانى سالىستىرساق، ءبىر جىلدىڭ ىشىندە قاي جاعىنان شىڭدالدىڭىز؟

    – وسى ۋاقىتتا ەڭ الدىمەن پسيحولوگيالىق تۇرعىدان شىڭدالدىم دەپ ويلايمىن. اسىرەسە، ەۋروپادا وتكەن جارىستاردىڭ پايداسى زور بولدى. ويتكەنى ونداعى باسەكەنىڭ دەڭگەيى بيىك ءارى جارىس جاعدايى دا وزگەشە. مۇنىڭ ءبارى ماعان مول تاجىريبە جيناۋعا كومەكتەستى. قازىر جارىسقا قالاي دايىندالۋ كەرەكتىگىن، قانداي قيىندىقتارعا تاپ بولۋىم مۇمكىن ەكەنىن جانە مىقتى قارسىلاستارمەن قالاي كۇرەسۋ قاجەتتىگىن بىلەمىن.

    – جەكەلەي جانە توپتىق جارىستاردا جاقسى ناتيجە كورسەتىپ ءجۇرسىز. قاي سايىس ءتۇرى وزىڭىزگە جاقىنىراق؟ نەلىكتەن؟

    – جارىستىڭ ەكى ءتۇرى دە ۇنايدى. توپتىق جارىستى دا، جەكەلەي ۋاقىتقا جارىسۋدى دا جاقسى كورەمىن. بىراق جەكەلەي جارىسقا كوبىرەك كوڭىلىم اۋادى. سەبەبى مۇندا ءبارى وزىڭە بايلانىستى. قانداي ناتيجە كورسەتەتىنىڭ دايىندىق دەڭگەيىڭە، كۇشىڭدى قانشالىقتى ۇنەمدەي الاتىنىڭا جانە جارىس كەزىندەگى توزىمدىلىگىڭە تىكەلەي بايلانىستى.

    – مانسابىڭىزدا بىرنەشە حالىقارالىق جارىستا ونەر كورسەتتىڭىز. وليمپيادادان بولەك، ءسىز ءۇشىن ەڭ كۇردەلى بولعان جارىستى اتاپ وتسەڭىز؟

    – مەن ءۇشىن ەڭ قيىن سىنداردىڭ ءبىرى كانادادا وتكەن الەم چەمپيوناتى بولدى. وعان 150-دەن استام سپورتشى قاتىستى. باسەكەنىڭ دەڭگەيى دە وتە بيىك ەدى. ونىڭ ۇستىنە، جارىس جولى تەحنيكالىق جاعىنان قيىن بولدى. سوندىقتان قيىن بولىكتەردەن سۇرىنبەي ءوتۋ ءۇشىن شەبەرلىك پەن توزىمدىلىكتى تالاپ ەتتى.

    – سپورتتىق جولىڭىز ماۋنتينبايكتان باستالعان. بۇل ديستسيپلينادا قازاقستان چەمپيونى اتاندىڭىز. ماۋنتينبايك سىزگە نە ۇيرەتتى؟ قازىر جيناعان تاجىريبەڭىز كومەكتەسە مە؟

    – ماۋنتينبايك تەحنيكالىق جاعىنان كوپ كومەگىن تيگىزدى. وسى سايىستىڭ ارقاسىندا ۆەلوسيپەدتى ەركىن مەڭگەرىپ، ونىڭ ءجۇرىسىن جاقسى سەزىنۋدى جانە جولدىڭ قيىن تۇستارىنان قينالماي ءوتۋدى ۇيرەندىم. بۇل داعدىلار قازىر دە كومەكتەسەدى. اسىرەسە، تەحنيكالىق جاعىنان كۇردەلى جولداردا جارىسقاندا پايداسى زور.

    – العاشقى ماڭىزدى جاتتىعۋىڭىز ەسىڭىزدە مە؟ بولاشاعىڭىزدى ءدال وسى سپورت تۇرىمەن بايلانىستىرعىڭىز كەلەتىنىن قاشان ءتۇسىندىڭىز؟

    – ۆەلوسيپەدكە ارنالعان ارنايى اياق كيىممەن ءجۇرۋدى العاش رەت ۇيرەنگەن كەزىم ەسىمدە. سول كەزدە ءبىرىنشى رەت وقۋ-جاتتىعۋ جيىنىنا قاتىستىم. ءاربىر جاڭا قيمىلدى دۇرىس مەڭگەرگەن سايىن ەرەكشە قۋاناتىنمىن. كەيىن العاشقى جۇلدەلەرىمە قول جەتكىزگەن كەزدە ۆەلوسپورتقا دەگەن قىزىعۋشىلىعىم ارتا ءتۇستى. جاتتىعۋعا بارىپ، الدىما ماقسات قويىپ، سول بەلەسكە جەتۋ جولىندا ەڭبەكتەنگەن ۇناي باستادى. ۋاقىت وتە كەلە بولاشاعىمدى وسى سپورتپەن بايلانىستىرعىم كەلەتىنىن ءتۇسىندىم.

    – ۆەلوشاباندوز رەتىندە باستى ارتىقشىلىعىڭىز قانداي؟ ال جاتتىعۋدا قاي تۇسىڭىزدى ءالى دە جەتىلدىرۋ قاجەت دەپ سانايسىز؟

    – مەنىڭ باستى ارتىقشىلىعىمنىڭ ءبىرى – جارىستىڭ ەڭ قيىن ساتتەرىندە دە توزىمدىلىك تانىتىپ، جاقسى قارقىندى ساقتاي ءبىلۋىم. باسقالارعا جىلدامدىقتى ۇستاپ تۇرۋ قيىنداعان كەزدە دە مەن قارقىنىمدى باسەڭدەتپەيمىن. سونىمەن قاتار ءوزىم شابۋىلعا شىعا الامىن ءارى قارسىلاستاردىڭ شابۋىلىنا جاۋاپ بەرىپ، جارىس بويى  جىلدامدىقتى ساقتاۋعا تىرىسامىن.

    الداعى ۋاقىتتا حالىقارالىق جارىستارعا كوبىرەك قاتىسىپ، تاجىريبە جيناعىم كەلەدى. شەتەلدەگى وقۋ-جاتتىعۋ جيىندارىنا دا ءجيى بارسام دەيمىن. اسىرەسە، وزىڭنەن مىقتى سپورتشىلارمەن بىرگە جاتتىعىپ، باق سىناۋدىڭ پايداسى زور دەپ ويلايمىن. مۇنداي ورتادا ۇنەمى ىزدەنىپ، شەبەرلىگىڭدى شىڭداي تۇسەسىڭ.

    –جاسوسپىرىمدەر اراسىنداعى ازيا ويىندارىندا، ازيا چەمپيوناتتارىندا جانە وليمپيادادا توپ جاردىڭىز. وسىنداي بيىك بەلەستەردى باعىندىرعاننان كەيىن العا قانداي ماقسات قوياسىز؟

    – ارينە، وسىنداي ءىرى جارىستاردا جەڭىسكە جەتكەنىمە وتە قۋانىشتىمىن. دەگەنمەن بۇل ازىرگە جاسوسپىرىمدەر دەڭگەيىندەگى جەتىستىكتەر ەكەنىن جاقسى تۇسىنەمىن. الدا بۇدان دا قىزۋ باسەكە كۇتىپ تۇر. ەرەسەكتەر اراسىنداعى ۆەلوسپورتتا قويىلاتىن تالاپ تا، سپورتشىلاردىڭ دەڭگەيى دە مۇلدە باسقا.

    جەتىستىكتەرىمە توقمەيىلسىپ، توقتاپ قالعىم كەلمەيدى. الدا باعىندىرار بەلەستەرىم ءالى كوپ. ەڭ الدىمەن، ەرەسەكتەر سپورتىنا ويداعىداي بەيىمدەلىپ، مىقتى كوماندانىڭ ساپىندا ونەر كورسەتىپ، جۇلدە ءۇشىن كۇرەسكىم كەلەدى. مەنى العا جەتەلەيتىن دە وسى ارماندار مەن ماقساتتار.

    – الدا ءسىزدى قيىن باسەكە كۇتىپ تۇر. ەرەسەك سپورتشىلارمەن تەڭ دارەجەدە باسەكەلەسۋ ءۇشىن دايىندىققا قانداي وزگەرىستەر قاجەت دەپ ويلايسىز؟

    – كەلەر جىل مەن ءۇشىن جاڭا كەزەڭ باستالادى. سوندىقتان دايىندىققا بۇرىنعىدان دا كوپ كوڭىل ءبولىپ، شەبەرلىگىمدى شىڭداۋىم كەرەك. ەڭ الدىمەن، ەۋروپادا وتەتىن جارىستارعا ءجيى قاتىسىپ، سول جاقتاعى وقۋ-جاتتىعۋ جيىندارىندا شىنىققىم كەلەدى. ويتكەنى مىقتى سپورتشىلارمەن بىرگە جاتتىعىپ، جوعارى دەڭگەيدەگى باسەكەگە بەيىمدەلۋ قاجەت.

    سونىمەن قاتار جىل بويى جاتتىعىپ، ءتۇرلى جارىستاردا ونەر كورسەتۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن شەتەلدىك كلۋبقا قوسىلعىم كەلەدى. بۇل رەتتە فەدەراتسيامىزدىڭ قولداۋى ماڭىزدى. جاتتىقتىرۋشىلارىم مەن فەدەراتسيا باسشىلىعى وسى ويىمدى جۇزەگە اسىرۋعا كومەكتەسەدى دەپ سەنەمىن.

    – وسى ماقساتقا جەتۋ ءۇشىن قازىردىڭ وزىندە قانداي قادامدار جاساپ جاتىرسىز؟

    – بۇل – الداعى ۋاقىتتاعى باستى ماقساتتارىمنىڭ ءبىرى. سوندىقتان كەلەسى جىلدان باستاپ ونەر كورسەتە الاتىن كاسىبي حالىقارالىق كوماندا ىزدەستىرىپ ءجۇرمىن. مۇنى ءوز بەتىمشە جۇزەگە اسىرۋ وڭاي ەمەس ەكەنىن تۇسىنەمىن. سول سەبەپتى فەدەراتسيا مەن باپكەرلەردىڭ كومەگىنە سەنىم ارتامىن. بۇل مەنىڭ سپورتتىق مانسابىمداعى ماڭىزدى قادام ءارى جاڭا دەڭگەيدە ءوزىمدى سىناپ كورۋگە بەرىلەتىن مۇمكىندىك. قازىر وسى باعىتتا كەلىسسوزدەر جۇرگىزىپ، بىرنەشە مۇمكىندىكتى قاراستىرىپ جاتىرمىز. ياعني جۇمىس ءجۇرىپ جاتىر.

    – بىرنەشە جىلدان كەيىنگى سپورتتىق مانسابىڭىزدى قالاي ەلەستەتەسىز؟ باستى ارمانىڭىز قانداي؟

    – الداعى بىرنەشە جىلدا مىقتى كوماندانىڭ ساپىنا قوسىلىپ، الەمدىك دەڭگەيدەگى جارىستاردا باق سىناپ، كوپكۇندىك ءىرى جارىستارعا قاتىسقىم كەلەدى.

    ال سپورتتاعى ەڭ ۇلكەن ارمانىم – ەرەسەكتەر اراسىنداعى وليمپيادا ويىندارىنا قاتىسىپ، التىن مەدال يەلەنۋ. بۇل ماقساتقا جەتۋ ءۇشىن ءالى تالاي تەر توگۋ كەرەكتىگىن جاقسى تۇسىنەمىن. سول جولدا بار كۇشىمدى سالۋعا دايىنمىن.

    -اڭگىمەڭىزگە راحمەت!

     

     

    پىكىر جازۋ

    Your email address will not be published. Required fields are marked *

    *