استانالىق پالۋان مۇرات نۇرعازيننىڭ الەمدىك رەكوردتىق تاسى «قازاق كۇشىنىڭ كارتاسىنا» اقمولانىڭ «ويىن بالۋان تاسى» رەتىندە تىركەلدى. بۇل تۋرالى «Baluan tas» ۇلتتىق سپورت تۇرلەرى جانە مادەنيەتى اكادەمياسىنىڭ پرەزيدەنتى ابىلايحان قالنازاروۆ ايتتى، دەپ حابارلايدى Egemen.kz.
اقمولا وبلىسى تسەلينوگراد اۋدانى قاجىمۇقان اۋىلىندا وتكەن قاجىمۇقان مۇڭايتپاس ۇلىنىڭ 155 جىلدىق مەرەيتويىنا ارنالعان ءىس-شارالار اياسىندا قازاقتىڭ كۇش ونەرىنە قاتىستى ماڭىزدى تاريحي وقيعا بولدى.
«اتاقتى بالۋانتاسشى، كۇش ونەرىن دارىپتەۋشى مۇرات نۇرعازين كۇش اتاسىنان ونەگە بولعان كۇشتىك ءنومىرىن جاڭا سالماقپەن قايتالاپ، 120 كەلىلىك بەتون بلوكتى كەۋدەسىنە قويىپ، دەنەسىنىڭ «كوپىر» قالپىن ساقتاي، 10 كەلىلىك بالعامەن سىندىرۋ ارقىلى ءوزىنىڭ الەمدىك رەكوردىن جاڭارتتى»، دەدى اكادەميانىڭ پرەزيدەنتى.
ونىڭ ايتۋىنشا، وسى جەتىستىكتى GBR – The World Book of Records for Asia and Africa رەكوردتار كوميسسياسى رەسمي تۇردە راستادى. سەرتيفيكاتتا رەكوردتىڭ رەسمي تىركەلگەن كۇنى «2026 جىلعى 8 تامىز» دەپ كورسەتىلگەن. قۇجاتتا «رەكورد يەگەرى رەتىندە مۇرات مىرزاگاليەۆيچ نۇرعازين، قازاقستان رەسپۋبليكاسى، اقمولا وبلىسى، قاجىمۇقان اۋىلى» دەپ كورسەتىلگەن. تىركەۋ ءنومىرى – GBR-AA-2026-NURGAZIN-005/53.
وسىلايشا، م.نۇرعازين GBR رەكوردىنىڭ ەكى دۇركىن يەگەرى اتاندى. ال «Baluan tas» اكادەمياسى جۇرگىزىپ وتىرعان «قازاق كۇشىنىڭ كارتاسىنا» جاڭا تاريحي نىسان قوسىلدى.
اتالمىش كارتالىق جوبانىڭ نەگىزگى ماقساتى – ۇلى دالا كۇش مادەنيەتىنىڭ ماتەريالدىق جانە سيمۆولدىق مۇراسىن جۇيەلەپ، تاريحي باتىر-بالۋانداردىڭ ءىزىن، كۇش سىناعان ورىندارىن، بالۋانتاس نىساندارىن جانە قازىرگى زامانعى اۋتەنتيكالىق تاستىق رەكوردتاردى ءبىرتۇتاس مادەني كارتاعا ءتۇسىرۋ.
«ءبىز ءۇشىن بۇل جاي عانا سپورتتىق رەكورد ەمەس. بۇل قازاقتىڭ ءداستۇرلى كۇش مادەنيەتىنىڭ بۇگىنگى كۇندەگى جالعاسى. قاجىمۇقان اتامىزدىڭ ەسىمىمەن بايلانىستى تاريحي جەردە جاڭا رەكوردتىڭ جاسالۋىنىڭ ءوزى سيمۆولدىق مانگە يە. اسىلىندە، بالۋانتاستار بەس توپقا بولىنەدى. بۇل رەتتە مۇراتتىڭ رەكورد ورناتقان اۋىر تاسىن «قازاق كۇشىنىڭ كارتاسىنا» اقمولانىڭ «ويىن بالۋان تاسى» رەتىندە تىركەۋ تۋرالى شەشىم قابىلدادىق. بۇل تاس ەندى ناقتى الەمدىك جەتىستىكتىڭ عانا ەمەس، قاجىمۇقان ءداستۇرىنىڭ جالعاستىعىن كورسەتەتىن مادەني نىسان رەتىندە قاراستىرىلادى»، دەدى ابىلايحان قالنازاروۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا، «كۇش كارتاسى» ۋاقىت وتە كەلە ەلىمىزدىڭ ءار وڭىرىندەگى قازاقتىڭ كۇش مادەنيەتىنە قاتىستى دەرەكتەردى بىرىكتىرەتىن ۇلتتىق مادەني-تانىمدىق بازاعا اينالۋى ءتيىس.
ءوز كەزەگىندە رەكورد يەگەرى مۇرات نۇرعازين جاڭا جەتىستىگىن قاجىمۇقان مۇڭايتپاس ۇلىنىڭ مەرەيتويىمەن بايلانىستىرىپ، بۇل رەكوردتىڭ ءوزى ءۇشىن ايرىقشا ماڭىزعا يە ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

«قاجىمۇقان اتامىزدىڭ اتىن ارقالاعان اۋىلدا، ونىڭ مەرەيتويى اياسىندا وسىنداي پرەتسەدەنت جاساۋ – مەن ءۇشىن زور مارتەبە. بۇعان دەيىنگى كورسەتكىشىمدى جاڭا سالماقپەن جاڭارتۋدى ماقسات ەتتىم. بۇرىنعىلارىنان دا اۋىر ءزىلباتپان تاستى كوتەرىپ، كەۋدەدە ۇستاپ، بالعامەن سىندىرۋ ۇلكەن فيزيكالىق دايىندىقتى، توزىمدىلىكتى جانە تەحنيكانى تالاپ ەتەدى. بۇل جەتىستىك ەڭ الدىمەن قازاقتىڭ كۇش ونەرىنە، قاجىمۇقان اتامىزدىڭ رۋحىنا دەگەن قۇرمەتىم»، دەدى مۇرات نۇرعازين.
قاجىنىڭ ايتۋلى مەرەيتويىن ازاماتتىق قوعام اتىنان ۇيىمداستىرۋعا اتسالىسقان، قاجىمۇقان اۋىلىنىڭ تۇرعىنى تاڭات وماروۆ بۇل وقيعانىڭ اۋىل ءۇشىن دە ەرەكشە ءمانى بار ەكەنىن ايتتى.
«بۇگىنگى ەرەن قيمىل – ۇلكەن تاريحي ساباقتاستىقتى بىلدىرەدى. قاھارمان بابالار مۇراسىن بۇگىنگى ۇرپاقتىڭ جالعاستىرىپ جاتقانىن وسىنداي ناقتى ىستەردەن كورەمىز. اسىرەسە رەكوردتىڭ ءدال وسى جەردە جاسالىپ، ونىڭ «قازاق كۇشىنىڭ كارتاسىنا» ەنگىزىلۋى اۋىلىمىزدىڭ تاريحى مەن رۋحاني ماڭىزىن ارتتىرا تۇسەدى. بۇل تاس كەيىنگى ۇرپاققا دا قاجىمۇقاننىڭ كيەلى جولىن ەسكە سالاتىن نىشان بولادى دەپ ويلايمىن. جالپى بۇكىل ءىس-شاراعا ازاماتتىق قوعام اتىنان اتسالۋشىلار – راۋان سەيداحمەتوۆ، اسەمگۇل شاراگاەۆا، اسىلحان اتانوۆ، ولجاس مينكين، ازامات كەنەسوۆ، جانات ناكۋپوۆ، ءانۋار ماحمەتوۆتەر دە وسى ۇستانىمدا. بارشاعا راحمەت!»، دەدى تاڭات وماروۆ.
«Baluan tas» اكادەمياسى ءۇشىن م.نۇرعازيننىڭ رەكوردى – ءداستۇرلى كۇش مادەنيەتىنىڭ قازىرگى الەمدىك سپورتتىق پراكتيكامەن ساباقتاستىعىن كورسەتەتىن ماڭىزدى دەرەك. ياعني، «بالۋانتاس» ۇعىمى تەك اۋىر تاستى كوتەرۋ نەمەسە ونىمەن كۇش سىناسۋ داستۇرىمەن شەكتەلمەيدى. ول قازاق قوعامىنداعى كۇش، ەرلىك، توزىمدىلىك، نامىس، مارتتىك جانە ۇرپاق ساباقتاستىعى سياقتى قۇندىلىقتاردىڭ ماتەريالدىق كورىنىسى رەتىندە قاراستىرىلادى. وسى تۇرعىدان العاندا، قاجىمۇقان اۋىلىندا تىركەلگەن جاڭا رەكوردتىق تاس اقمولا ءوڭىرىنىڭ قازىرگى زامانعى «بالۋان تاسى» رەتىندە «قازاق كۇشىنىڭ كارتاسىنداعى» جاڭا نۇكتەگە اينالىپ وتىر.
«Baluan tas» ۇلتتىق سپورت تۇرلەرى جانە مادەنيەتى اكادەمياسى الداعى ۋاقىتتا قازاقستاننىڭ وزگە وڭىرلەرىندەگى تاريحي جانە زاماناۋي بالۋانتاس نىساندارىن انىقتاپ، ولاردى «قازاق كۇشىنىڭ كارتاسىنا» جۇيەلى تۇردە ەنگىزۋدى جالعاستىرادى. بۇعان دەيىن تۇركىستان وبلىسىنا جاسالعان «بالۋان تاس ساپارى» ەكسپەديتسياسى اياسىندا 2 سيمۆولدىق، 13 زاتتىق بالۋان تاس تىركەلگەن بولاتىن. بۇل جولعى تاس تا زاتتىق بالۋان تاس جادىگەرىنە جاتادى.
قازاق كۇشىنىڭ تاريحى جالعاسۋدا.
ءار تاس – تاريح. ءار رەكورد – ۇلت جادىنىڭ جاڭعىرۋى.
بيىل ءساۋىر ايىندا استانا قالاسىنان ءبىر توپ ازامات «بالۋان تاس ساپارى» ەكسپەديتسياسىمەن تۇركىستان وبلىسىنا بارىپ، سايرام، ورداباسى، سوزاق، بايدىبەك، وتىرار، ساۋران اۋداندارىن ارالاپ قايتتى. بۇل جوبا تۇركىستان وبلىسى اكىمدىگىنىڭ قولداۋىمەن «قازاق كۇشىنىڭ كارتاسى» اياسىندا ۇيىمداستىرىلدى. بىرنەشە كۇنگە سوزىلعان ساپاردا ەكسپەديتسيا مۇشەلەرى تاريحي بالۋانتاستارعا كۋا بولدى.
وعان دەيىن ناۋرىز مەيرامى قارساڭىندا تۇركىستان وبلىسى وتىرار اۋدانىنىڭ ورتالىعى شاۋىلدىردە كونە «بالۋان تاس كوتەرۋ» ءراسىمى قايتا جاڭعىردى. بۇل ءىس-شارا ابىلايحان قالنازاروۆ دەگەن جەرگىلىكتى ازاماتتىڭ باستاماسىمەن ىسكە استى. تاستى اقمولالىق ايتۋلى پالۋان ارمان سۇلەيمەن كوتەردى. جالپى، بالۋانتاس تۋرالى ايتاتىن اڭگىمە كوپ. ونىڭ ءمانى مەن ماڭىزى جايىندا ماقالالار كوپتەپ شىعىپ جاتىر.
جالپى، بابالارىمىزدىڭ بالۋاندىق ونەرىنىڭ ءبىر بەلگىسى سانالاتىن بالۋانتاس تۋرالى ايتاتىن اڭگىمە كوپ. سونىڭ ءبىرى تورعاي ايماعىنداعى جاراتىلىسى كوركەم جەرلەردىڭ ءبىرى – ماياتاس وڭىرىندە جاتقان بالۋانتاس تۋرالى اڭگىمە. بۇرىن ماياتاس سارىتورعاي كەڭشارىنىڭ ءبىر بولىمشەسىنىڭ ورتالىعى ەدى. وسى جەر كونەنىڭ كوزىندەي بولىپ جاتقان بالۋانتاس جاقىندا ارقالىق قالاسىنداعى سپورت كەشەنىنىڭ الدىنا قويىلدى.
SportPress.kz قازاقستان سپورت جاڭالىقتارى