جاساندى ينتەللەكت دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن وزگەرتەدى

الماتىدا STADA فارماتسەۆتيكا كومپانياسى ادامداردىڭ ءوز دەنساۋلىعىنا دەگەن كوزقاراسى مەن دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى وزگەرىسكە ارنالعان STADA Health Report 2026 حالىقارالىق زەرتتەۋىنىڭ ناتيجەسىن تانىستىرىلدى.

جاساندى ينتەللەكتىنىڭ قارىشتاپ دامۋى — بيىلعى جىلدىڭ باستى ۇردىستەرىنىڭ بىرىنە اينالدى: قازاقستان حالقىنىڭ   71%-ى ونى دەنساۋلىق ماسەلەسىندە پايدالانادى. ال زەرتتەۋگە قاتىسۋشىلار اراسىنداعى ورتاشا كورسەتكىش — 55%. سونىمەن قاتار قازاقستان جي كومەگىمەن مەديتسينالىق كەڭەس الۋعا دايىندىق دەڭگەيى بويىنشا زەرتتەۋگە قاتىسقان 20 ەلدىڭ ىشىندە ءبىرىنشى ورىنعا شىقتى: ەل تۇرعىندارىنىڭ 74%-ى مۇنداي مۇمكىندىكتى بەلگىلى ءبىر جاعدايلاردا قاراستىرۋعا دايىن. دەگەنمەن تەحنولوگياعا جوعارى قىزىعۋشىلىق دارىگەر كومەگىنەن باس تارتۋدى بىلدىرمەيدى. قازاقستان حالقىنىڭ باسىم بولىگى جي-ءدى مەديتسينا مامانىن الماستىراتىن قۇرالدان گورى، وعان كومەكشى رەتىندە قاراستىرادى.

كونفەرەنتسيادا قازاقستان مەن وزبەكستاننىڭ جاساندى ينتەللەكت سالاسىنداعى مەديتسينالىق ساراپتامالار جان-جاقتى تالقىلاندى. الماتى مەن تاشكەنت اراسىنداعى ونلاين بايلانىس جاسالىپ، تەلەكوپىر سۇحبات بولدى.

ەلىمىزدە جي-ءدى ەندى تەك جاستار پايدالاناتىن تەحنولوگيا دەپ ايتۋعا بولمايدى. دەنساۋلىق ماسەلەسىنە قاتىستى ونى 35 جاسقا تولماعان وتانداستارىمىزدىڭ 79%-ى جانە 35–54 جاستاعى ادامداردىڭ 71%-ى پايدالانادى. الايدا ەگدە جاس توبىنداعى كورسەتكىش ەرەكشە نازار اۋدارتادى: 55 جاستان اسقان ازاماتتاردىڭ 61%-ى جي-ءدى پايدالانادى. جاساندى ينتەللەكت دەنساۋلىق تۋرالى جالپى اقپارات ىزدەۋ ءۇشىن عانا پايدالانىلمايدى. قازاقستان حالقىنىڭ 32%-ى قويىلعان دياگنوزدى جاقسىراق ءتۇسىنۋ، 31%-ى پروفيلاكتيكا، ءومىر سالتى، تاماقتانۋ جانە بەلسەندى قوزعالىس بويىنشا ۇسىنىمدار الۋ، 24%-ى دارىگەرگە بارعاننان كەيىن قوسىمشا پىكىر الۋ ءۇشىن جي-گە جۇگىنەدى. تاعى 20%-ى مەديتسينالىق كەڭەس الدىندا اۋرۋ بەلگىلەرىن نەمەسە ىقتيمال دەنساۋلىق جاعدايىن الدىن الا ءتۇسىنۋ ءۇشىن جي-ءدى پايدالانادى.

سونىمەن قاتار جي-ءدى پايدالانۋعا قۇمارلىق دارىگەردى ونىمەن تولىقتاي الماستىرۋ نيەتىن بىلدىرمەيدى. جي كومەگىمەن مەديتسينالىق كەڭەس الۋعا دايىن قازاقستاندىقتاردىڭ 74%-ىنىڭ ىشىندە مۇنداي فورماتتى ەشقانداي قوسىمشا شارتسىز تاڭداۋعا تەك 11%-ى دايىن. 26%-ى جي ۇسىنىمدارىن مەديتسينا مامانىنىڭ قوسىمشا تەكسەرۋى ماڭىزدى دەسە، تاعى 25%-ى جاساندى ينتەللەكتىنى قوسىمشا پىكىر الۋ مۇمكىندىگى رەتىندە قاراستىرادى. وسىنداي ۇستانىم ەمدەۋگە قاتىستى دا بايقالادى. قازاقستاندىقتاردىڭ 51%-ى جي دارىگەرگە جەكە تاڭدالعان ەمدەۋ جوسپارىن تۇزەتۋگە جانە بەيىمدەۋگە كومەكتەسكەنىن ءجون كورەدى. مۇنداي جوسپاردى ازىرلەۋدى جاساندى ينتەللەكتىگە تولىقتاي سەنىپ تاپسىرۋعا نەبارى 7%-ى دايىن. قازاقستان حالقىنىڭ 69%-ى دەنساۋلىق تۋرالى اقپاراتتار اعىنىندا باعدار تابۋ جانە سەنىمدى اقپاراتتى جالعان اقپاراتتان اجىراتۋ قيىن ەكەنىن مويىندايدى.

«مەنىڭ ماماندىعىم دارىگەر جانە ادامداردىڭ دەنساۋلىعىنا دەگەن كوزقاراسى قانشالىقتى جىلدام وزگەرىپ جاتقانىن كورىپ ءجۇرمىن. بۇرىن دەنساۋلىققا قاتىستى سۇراقتاردىڭ جاۋابىن ينتەرنەتتەن ىزدەسەك، بۇگىندە ونى جاساندى ينتەللەكتىدەن ءجيى سۇرايتىن بولدىق. بۇل ەندى بولاشاقتىڭ كورىنىسى ەمەس: قازاقستاندىقتاردىڭ 71%-ى دەنساۋلىق ماسەلەسىندە جي-ءدى پايدالانادى، ال جاساندى ينتەللەكت كومەگىمەن مەديتسينالىق كەڭەس الۋعا دايىندىق دەڭگەيى بويىنشا قازاقستان زەرتتەۋگە قاتىسقان 20 ەلدىڭ ىشىندە ءبىرىنشى ورىن الدى. الايدا مەن مۇنى جي مەن دارىگەردىڭ ءبىرىن تاڭداۋ دەپ قابىلدامايمىن. تەحنولوگيا اقپاراتتى جىلدامىراق تابۋعا، دياگنوزدى جاقسىراق تۇسىنۋگە، دارىگەر قابىلداۋىنا دايىندالۋعا نەمەسە قوسىمشا پىكىر الۋعا كومەكتەسە الادى. ال دارىگەردەن كاسىبي تاجىريبە، قابىلداناتىن شەشىم ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىك جانە اداممەن تىكەلەي قارىم-قاتىناس كۇتەمىز. سوندىقتان دەنساۋلىق ساقتاۋدىڭ بولاشاعى ادام مەن تەحنولوگيانىڭ باسەكەسىندە ەمەس، ولاردىڭ ۇيلەسىمىندە دەپ ويلايمىن»، دەيدى STADA قازاقستان كومپانياسىنىڭ باس ديرەكتورى ناتاليا گاريپوۆا.

دەنساۋلىق ماسەلەسىنە قاتىستى دەربەس شەشىم قابىلداۋ جاڭا تەحنولوگيانى پايدالانۋدان عانا كورىنبەيدى. قازاقستان تۇرعىندارىنىڭ 94%-ى بەلگىلى ءبىر جاعدايلاردا ءوز بەتىنشە ەمدەلۋدى قۇپتايدى. كوبىنەسە سۋىق تيۋ مەن تۇماۋ بەلگىلەرىن — 78%، ازداپ اۋىرسىنۋدى — 67%، اسقازان-ىشەك جولىنىڭ جەڭىل بۇزىلىستارىن — 48% ءوز بەتىنشە ەمدەيدى. نەگىزگى سەبەپ — بۇرىنعى تاجىريبە: رەسپوندەنتتەردىڭ 54%-ى جەڭىل سىرقاتتانعان كەزدە وزىنە قانداي ءدارى-دارمەك نەمەسە ءتاسىل كومەكتەسەتىنىن بۇرىننان بىلەتىنىن ايتادى. سونىمەن قاتار 41%-ى دارىگەر قابىلداۋىن ۇزاق كۇتپەۋ ءۇشىن، ال 28%-ى دارىگەرگە تۇراقتى تۇردە بارۋعا قارجىلىق مۇمكىندىگى بولماعاندىقتان ءوزىن-ءوزى ەمدەۋگە جۇگىنەدى. قازاقستاندىقتاردىڭ 15%-ى ءوز بەتىنشە ەمدەلۋدىڭ جاعىمسىز سالدارىنا تاپ بولعان.

2026 جىلى وتانداستارىمىزدىڭ 43%-ى مەملەكەتتىك دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىنە قاناعاتتاناتىنىن ايتقان. ال ءبىر جىل بۇرىن بۇل كورسەتكىش 36% بولعان. وسىلايشا، ءبىر جىل ىشىندە كورسەتكىش 7 پايىزدىق تارماققا ءوستى. 2024 جىلى قازاقستاندىقتاردىڭ 28%-ى دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىنە قاناعاتتاناتىنىن بىلدىرگەن. سونىمەن قاتار مەديتسينالىق كومەك الۋ مۇمكىندىگى — ەڭ وزەكتى ماسەلەنىڭ ءبىرى. حالىقتىڭ 59%-ى مەديتسينا ماماندارىنىڭ تاپشىلىعى مەن مەديتسينالىق كومەكتى ۇزاق كۇتۋدى نەگىزگى قاۋىپ-قاتەر قاتارىنا جاتقىزادى. ال 54%-ى قولجەتىمدى باعامەن مەديتسينالىق كومەك الۋ مۇمكىندىگىنىڭ شەكتەۋلى ەكەنىن اتاپ وتكەن.

ەل تۇرعىندارى دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنداعى وزگەرىستىڭ باسىمدىقتارىن وزدىگىنەن ايقىنداي السا، 64%-ى ەڭ الدىمەن العاشقى مەديتسينالىق كومەككە، ياعني دارىگەرلەر مەن ەمحانا قىزمەتىن پايدالانۋ مۇمكىندىگىن جاقسارتىپ، 45%-ى اۋىلدىق جانە شالعاي وڭىرلەردە مەديتسينالىق كومەكتى دەر كەزىندە الىپ، ال 43%-ى كەزەكتى قىسقارتىپ، مەديتسينا ماماندارىنىڭ سانىن كوبەيتەر ەدى.

تسيفرلىق تەحنولوگيانى پايدالانۋعا قىزىعۋ جوعارى ەكەنىنە قاراماستان، كوپشىلىك ءۇشىن مەديتسينا ءالى دە تىكەلەي قارىم-قاتىناس سالاسى بولىپ قالا بەرەدى: 74%-ى دارىگەردىڭ تىكەلەي كەڭەسىن الۋدى، ال 84%-ى پروفيلاكتيكالىق تەكسەرۋدەن بارىپ ءوتۋدى ءجون كورەدى.

STADA Health Report 2026 زەرتتەۋىندەگى تاعى ءبىر قاراما-قايشىلىق پروفيلاكتيكاعا بايلانىستى. قازاقستان حالقىنىڭ 56%-ى ۇسىنىلاتىن پروفيلاكتيكالىق تەكسەرۋدىڭ ەشقايسىنان وتپەيدى. رەسپوندەنتتەردىڭ 35%-ى تەك كەيبىر تەكسەرۋدەن وتسە، بارلىق ۇسىنىلعان تەكسەرۋدەن نەبارى 9%-ى وتەدى.

زەرتتەۋگە قاتىسقان ەلدەر بويىنشا ورتاشا ەسەپپەن رەسپوندەنتتەردىڭ 33%-ى پروفيلاكتيكالىق تەكسەرۋدەن مۇلدەم وتپەيدى. ال بارلىق ۇسىنىلعان تەكسەرۋدەن 18%-ى وتەدى. وسىلايشا، پروفيلاكتيكالىق تەكسەرۋگە قاتىسپايتىن ازاماتتاردىڭ ۇلەسى زەرتتەۋگە قاتىسقان ەلدەر بويىنشا ورتاشا كورسەتكىشتەن ايتارلىقتاي كوپ. سونىمەن قاتار ادامداردىڭ ءوزى پروفيلاكتيكانىڭ ماڭىزىن مويىندايدى. ەگەر ولاردىڭ دەنساۋلىققا عانا جۇمساۋعا بولاتىن اي سايىنعى قوسىمشا 100 ەۋروسى (شامامەن 60 مىڭ تەڭگە) بولسا، ەڭ كوپ تاڭدالاتىن باعىت پروفيلاكتيكا مەن مەديتسينالىق تەكسەرۋ بولار ەدى . رەسپوندەنتتەردىڭ   33%-ى قاراجاتتى وسى ماقساتقا جۇمسار ەدى دەگەن دەرەك بار.

STADA Health Report 2026 ناتيجەلەرى ناۋقاستىڭ ءرولى قالاي وزگەرىپ جاتقانىن كورسەتەدى. قازاقستاندىقتاردىڭ دەنساۋلىعىن ءوز بەتىنشە باقىلاۋعا ارنالعان قۇرالدارى كوبەيىپ كەلەدى. ولار جاساندى ينتەللەكتىنى بەلسەندى پايدالانىپ، مەديتسينالىق اقپاراتتى وزدەرى ىزدەيدى. الايدا جاڭا مۇمكىندىكتەرمەن قاتار مەديتسينالىق ساۋاتتىڭ، اقپاراتتىڭ سەنىمدىلىگى مەن كاسىبي ساراپتامانىڭ ماڭىزى دا ارتا تۇسەدى. تەحنولوگيا ناۋقاستىڭ دارىگەرگە قارالۋ جولىن وزگەرتكەنىمەن، دارىگەردىڭ ورنىن باسا المايدى.

سالتانات قاجىكەن،

الماتى