SportPress.kz Qazaqstan sport jańalyqtary
Almatyda STADA farmaevtıka kompanııasy adamdardyń óz densaýlyǵyna degen kózqarasy men densaýlyq saqtaý salasyndaǵy ózgeriske arnalǵan STADA Health Report 2026 halyqaralyq zertteýiniń nátıjesin tanystyryldy.
Jasandy ıntellektiniń qaryshtap damýy — bıylǵy jyldyń basty úrdisteriniń birine aınaldy: Qazaqstan halqynyń 71%-y ony densaýlyq máselesinde paıdalanady. Al zertteýge qatysýshylar arasyndaǵy ortasha kórsetkish — 55%. Sonymen qatar Qazaqstan JI kómegimen medıınalyq keńes alýǵa daıyndyq deńgeıi boıynsha zertteýge qatysqan 20 eldiń ishinde birinshi orynǵa shyqty: el turǵyndarynyń 74%-y mundaı múmkindikti belgili bir jaǵdaılarda qarastyrýǵa daıyn. Degenmen tehnologııaǵa joǵary qyzyǵýshylyq dáriger kómeginen bas tartýdy bildirmeıdi. Qazaqstan halqynyń basym bóligi JI-di medıına mamanyn almastyratyn quraldan góri, oǵan kómekshi retinde qarastyrady.
Konferenııada Qazaqstan men О́zbekstannyń jasandy ıntellekt salasyndaǵy medıınalyq saraptamalar jan-jaqty talqylandy. Almaty men Tashkent arasyndaǵy onlaın baılanys jasalyp, telekópir suhbat boldy.
Elimizde JI-di endi tek jastar paıdalanatyn tehnologııa dep aıtýǵa bolmaıdy. Densaýlyq máselesine qatysty ony 35 jasqa tolmaǵan otandastarymyzdyń 79%-y jáne 35–54 jastaǵy adamdardyń 71%-y paıdalanady. Alaıda egde jas tobyndaǵy kórsetkish erekshe nazar aýdartady: 55 jastan asqan azamattardyń 61%-y JI-di paıdalanady. Jasandy ıntellekt densaýlyq týraly jalpy aqparat izdeý úshin ǵana paıdalanylmaıdy. Qazaqstan halqynyń 32%-y qoıylǵan dıagnozdy jaqsyraq túsiný, 31%-y profılaktıka, ómir salty, tamaqtaný jáne belsendi qozǵalys boıynsha usynymdar alý, 24%-y dárigerge barǵannan keıin qosymsha pikir alý úshin JI-ge júginedi. Taǵy 20%-y medıınalyq keńes aldynda aýrý belgilerin nemese yqtımal densaýlyq jaǵdaıyn aldyn ala túsiný úshin JI-di paıdalanady.
Sonymen qatar JI-di paıdalanýǵa qumarlyq dárigerdi onymen tolyqtaı almastyrý nıetin bildirmeıdi. JI kómegimen medıınalyq keńes alýǵa daıyn qazaqstandyqtardyń 74%-ynyń ishinde mundaı formatty eshqandaı qosymsha shartsyz tańdaýǵa tek 11%-y daıyn. 26%-y JI usynymdaryn medıına mamanynyń qosymsha tekserýi mańyzdy dese, taǵy 25%-y jasandy ıntellektini qosymsha pikir alý múmkindigi retinde qarastyrady. Osyndaı ustanym emdeýge qatysty da baıqalady. Qazaqstandyqtardyń 51%-y JI dárigerge jeke tańdalǵan emdeý josparyn túzetýge jáne beıimdeýge kómekteskenin jón kóredi. Mundaı jospardy ázirleýdi jasandy ıntellektige tolyqtaı senip tapsyrýǵa nebári 7%-y daıyn. Qazaqstan halqynyń 69%-y densaýlyq týraly aqparattar aǵynynda baǵdar tabý jáne senimdi aqparatty jalǵan aqparattan ajyratý qıyn ekenin moıyndaıdy.
«Meniń mamandyǵym dáriger jáne adamdardyń densaýlyǵyna degen kózqarasy qanshalyqty jyldam ózgerip jatqanyn kórip júrmin. Buryn densaýlyqqa qatysty suraqtardyń jaýabyn ınternetten izdesek, búginde ony jasandy ıntellektiden jıi suraıtyn boldyq. Bul endi bolashaqtyń kórinisi emes: qazaqstandyqtardyń 71%-y densaýlyq máselesinde JI-di paıdalanady, al jasandy ıntellekt kómegimen medıınalyq keńes alýǵa daıyndyq deńgeıi boıynsha Qazaqstan zertteýge qatysqan 20 eldiń ishinde birinshi oryn aldy. Alaıda men muny JI men dárigerdiń birin tańdaý dep qabyldamaımyn. Tehnologııa aqparatty jyldamyraq tabýǵa, dıagnozdy jaqsyraq túsinýge, dáriger qabyldaýyna daıyndalýǵa nemese qosymsha pikir alýǵa kómektese alady. Al dárigerden kásibı tájirıbe, qabyldanatyn sheshim úshin jaýapkershilik jáne adammen tikeleı qarym-qatynas kútemiz. Sondyqtan densaýlyq saqtaýdyń bolashaǵy adam men tehnologııanyń básekesinde emes, olardyń úılesiminde dep oılaımyn», deıdi STADA Qazaqstan kompanııasynyń bas dırektory Natalıa Garıpova.
Densaýlyq máselesine qatysty derbes sheshim qabyldaý jańa tehnologııany paıdalanýdan ǵana kórinbeıdi. Qazaqstan turǵyndarynyń 94%-y belgili bir jaǵdaılarda óz betinshe emdelýdi quptaıdy. Kóbinese sýyq tııý men tumaý belgilerin — 78%, azdap aýyrsynýdy — 67%, asqazan-ishek jolynyń jeńil buzylystaryn — 48% óz betinshe emdeıdi. Negizgi sebep — burynǵy tájirıbe: respondentterdiń 54%-y jeńil syrqattanǵan kezde ózine qandaı dári-dármek nemese tásil kómektesetinin burynnan biletinin aıtady. Sonymen qatar 41%-y dáriger qabyldaýyn uzaq kútpeý úshin, al 28%-y dárigerge turaqty túrde barýǵa qarjylyq múmkindigi bolmaǵandyqtan ózin-ózi emdeýge júginedi. Qazaqstandyqtardyń 15%-y óz betinshe emdelýdiń jaǵymsyz saldaryna tap bolǵan.
2026 jyly otandastarymyzdyń 43%-y memlekettik densaýlyq saqtaý júıesine qanaǵattanatynyn aıtqan. Al bir jyl buryn bul kórsetkish 36% bolǵan. Osylaısha, bir jyl ishinde kórsetkish 7 paıyzdyq tarmaqqa ósti. 2024 jyly qazaqstandyqtardyń 28%-y densaýlyq saqtaý júıesine qanaǵattanatynyn bildirgen. Sonymen qatar medıınalyq kómek alý múmkindigi — eń ózekti máseleniń biri. Halyqtyń 59%-y medıına mamandarynyń tapshylyǵy men medıınalyq kómekti uzaq kútýdi negizgi qaýip-qater qataryna jatqyzady. Al 54%-y qoljetimdi baǵamen medıınalyq kómek alý múmkindiginiń shekteýli ekenin atap ótken.
El turǵyndary densaýlyq saqtaý salasyndaǵy ózgeristiń basymdyqtaryn ózdiginen aıqyndaı alsa, 64%-y eń aldymen alǵashqy medıınalyq kómekke, ıaǵnı dárigerler men emhana qyzmetin paıdalaný múmkindigin jaqsartyp, 45%-y aýyldyq jáne shalǵaı óńirlerde medıınalyq kómekti der kezinde alyp, al 43%-y kezekti qysqartyp, medıına mamandarynyń sanyn kóbeıter edi.
ıfrlyq tehnologııany paıdalanýǵa qyzyǵý joǵary ekenine qaramastan, kópshilik úshin medıına áli de tikeleı qarym-qatynas salasy bolyp qala beredi: 74%-y dárigerdiń tikeleı keńesin alýdy, al 84%-y profılaktıkalyq tekserýden baryp ótýdi jón kóredi.
STADA Health Report 2026 zertteýindegi taǵy bir qarama-qaıshylyq profılaktıkaǵa baılanysty. Qazaqstan halqynyń 56%-y usynylatyn profılaktıkalyq tekserýdiń eshqaısynan ótpeıdi. Respondentterdiń 35%-y tek keıbir tekserýden ótse, barlyq usynylǵan tekserýden nebári 9%-y ótedi.
Zertteýge qatysqan elder boıynsha ortasha eseppen respondentterdiń 33%-y profılaktıkalyq tekserýden múldem ótpeıdi. Al barlyq usynylǵan tekserýden 18%-y ótedi. Osylaısha, profılaktıkalyq tekserýge qatyspaıtyn azamattardyń úlesi zertteýge qatysqan elder boıynsha ortasha kórsetkishten aıtarlyqtaı kóp. Sonymen qatar adamdardyń ózi profılaktıkanyń mańyzyn moıyndaıdy. Eger olardyń densaýlyqqa ǵana jumsaýǵa bolatyn aı saıynǵy qosymsha 100 eýrosy (shamamen 60 myń teńge) bolsa, eń kóp tańdalatyn baǵyt profılaktıka men medıınalyq tekserý bolar edi . Respondentterdiń 33%-y qarajatty osy maqsatqa jumsar edi degen derek bar.
STADA Health Report 2026 nátıjeleri naýqastyń róli qalaı ózgerip jatqanyn kórsetedi. Qazaqstandyqtardyń densaýlyǵyn óz betinshe baqylaýǵa arnalǵan quraldary kóbeıip keledi. Olar jasandy ıntellektini belsendi paıdalanyp, medıınalyq aqparatty ózderi izdeıdi. Alaıda jańa múmkindiktermen qatar medıınalyq saýattyń, aqparattyń senimdiligi men kásibı saraptamanyń mańyzy da arta túsedi. Tehnologııa naýqastyń dárigerge qaralý jolyn ózgertkenimen, dárigerdiń ornyn basa almaıdy.
Saltanat QAJYKEN,
ALMATY
