تسيفرلىق داۋىردەگى ادام مەن تەحنولوگيا

وسىدان بىرنەشە ونجىلدىق بۇرىن عىلىمي قيال-عاجايىپ فيلمدەردە كەزدەسەتىن مەحانيزمدەر، ءرولسىز قوزعالاتىن كولىكتەر جانە ادام ساناسىمەن قاتار ويلايتىن جۇيەلەر تەك الىس بولاشاقتىڭ ەنشىسىندەگى دۇنيەدەي كورىنەتىن. الايدا قازىرگى زاماندا سول وزىق يننوۆاتسيالار قالتامىزداعى گادجەتتەن باستاپ، ءاربىر جۇمىس ورنىنا دەيىن بەرىك ورنىقتى.

بۇگىنگى تسيفرلىق الگوريتمدەردىڭ مۇمكىندىگى تاڭعالدىرما قويمايدى: ولار وتە قىسقا ۋاقىتتا وراسان زور دەرەكتەردى وڭدەپ، قاجەتتى اقپاراتتى لەزدە الدىمىزعا توسادى. ءومىردىڭ بارلىق سالاسى تسيفرلانعان سايىن، ۆيرتۋالدى كەڭىستىكتەگى جەكە قاۋىپسىزدىك پەن اقپاراتتىق ساۋاتتىلىق ماسەلەلەرى الدىڭعى قاتارعا شىعا باستادى.

قازىرگى كەزدە جاس بۋىننىڭ ءومىرىن زياتكەرلىك كومەكشىلەرسىز ەلەستەتۋ مۇمكىن ەمەس. دارىسكە دايارلانۋ، قاجەتتى ادەبيەتتەردى ىرىكتەۋ، بەينەكونتەنتتى وڭدەۋ كەزىندە نەيروجەلىلەرگە جۇگىنۋ ءجيى بايقالادى. بۇل ءۇردىس ادامداردىڭ كۇندەلىكتى تىرشىلىگى، ءوزارا قارىم-قاتىناس فورماتىن تۇبەگەيلى وزگەرتۋ ۇستىندە. جاساندى ينتەللەكتتىڭ ەڭ ۇتىمدى تۇسى — ونىڭ ءتۇرلى كاسىبي باعىتتارعا ەركىن ەنۋى. مىسالى، دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا جۇيەلەر دەرتتى العاشقى ساتىسىندا انىقتاۋعا كومەكتەسسە، ءبىلىم بەرۋ ىسىندە ءار جاستىڭ قابىلەتىنە قاراي جەكە دامۋ باعىتىن قۇرۋعا جول اشادى. ال مەديا مەن جۋرناليستيكادا اقپاراتتى سۇزگىدەن وتكىزۋ، تەكسەرۋ جانە ۆيزۋاليزاتسيا جاساۋ پروتسەسى ەداۋىر جەڭىلدەدى.

وسى تۇستا «تەحنولوگيا قارقىنى وسىلاي ۇدەي تۇسسە، ءبىزدىڭ جەكە اۆتورلىق داۋىسىمىز بەن قايتالانباس قولتاڭبامىز قايدا قالادى؟ زامان تالابىنا بەيىمدەلگەن جاساندى ينتەللەكت ەرتەڭ ءبىزدىڭ ورنىمىزدى باسىپ، جۇمىسسىز قالدىرىپ قويماي ما؟» دەگەن ساۋال ەرىكسىز تۋىندايدى.

مۇنداي الاڭداۋشىلىقتىڭ استارىندا بەلگىلى ءبىر دارەجەدە شىندىق بار. سەبەبى، قازىرگى نەيروجەلىلەر سانالى سەكۋندتار ىشىندە كولەمدى ەسسە نەمەسە باعدارلاما كودىن جازىپ بەرە الادى. الايدا مەديا كەڭىستىكتەگى ەڭ باستى قۇندىلىق — تەك اقپاراتتىڭ جىلدامدىعى عانا ەمەس، ونىڭ شىنايىلىعى، ەتيكالىق سيپاتى جانە اۆتوردىڭ وزىندىك كوزقاراسى.

شىن مانىندە، كەز كەلگەن جاڭاشىل تەحنولوگيا — ادامزاتقا باسەكەلەس ەمەس، كەرىسىنشە ونىڭ مۇمكىندىگىن ارتتىراتىن قوسىمشا قۇرال. جاساندى ينتەللەكت ادەمى ءماتىن قۇراستىرا الار، بىراق ول ءسىزدىڭ بالا كەزدەگى ەستەلىكتەرىڭىزدى، ستۋدەنتتىك شاقتىڭ قىزىقتى ساتتەرىن، العاشقى لەكتسياداعى تولقىنىستى نەمەسە قالا كوشەلەرىندەگى كەشكى سەرۋەن كەزىندەگى شىنايى سەزىمدەرىڭىزدى ەشقاشان جەتكىزە المايدى.

قازىرگى ۋاقىتتا فانتاستيكا مەن شىنايى ءومىر اراسىنداعى شەكارالار تولىقتاي جويىلدى. ەڭ باستىسى — بۇل تسيفرلىق وزگەرىستەردەن قورقۋدىڭ قاجەتى جوق، كەرىسىنشە جاساندى ينتەللەكتتى ءبىلىم مەن دامۋدىڭ ءتيىمدى تەتىگىنە اينالدىرا ءبىلۋ ماڭىزدى. تەحنولوگيا قانشالىقتى قارىشتاعانىمەن، ادامنىڭ قادىر-قاسيەتى ەشقاشان تومەندەمەيدى. ويتكەنى تەرەڭ سەزىنىپ، شىنايى شىعارماشىلىق تۋىندى دۇنيەگە اكەلۋ تەك ادامعا عانا ءتان قاسيەت بولىپ قالا بەرەدى.

ايدانا ىسقاقوۆا،

قازاق حالىقارالىق قاتىناستار جانە الەم تىلدەرى ۋنيۆەرسيتەتى

جۋرناليستيكا فاكۋلتەتىنىڭ 1-كۋرس ستۋدەنتى