قازاق كۇرەسى الەمدىك دەڭگەيگە قاشان كوتەرىلەدى؟…

مەن بۇل ماسەلەنى قازاق كۇرەسى فەدەراتسياسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى، قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن جاتتىقتىرۋشىسى، ۇلتتىق سپورتتىڭ دامۋىنا سانالى عۇمىرىمدى ارناعان ازامات ءارى قازاق كۇرەسىنىڭ تاعدىرىنا بەيجاي قاراي المايتىن مامان رەتىندە كوتەرىپ وتىرمىن.

قازاق كۇرەسى — مەنىڭ كاسىبي ءومىرىمنىڭ عانا ەمەس، جۇرەگىمنىڭ دە ءبىر بولشەگى. سوندىقتان بۇگىنگى قازاق كۇرەسىنىڭ جەتىستىگىنە قۋانىپ، كەمشىلىگىنە الاڭداۋ — مەن ءۇشىن سىرت كوزدىڭ سىنى ەمەس، وسى سپورتتىڭ قالىپتاسۋى مەن دامۋىنا بەلگىلى ءبىر دەڭگەيدە جاۋاپكەرشىلىك ارقالاعان ازاماتتىڭ پارىزى دەپ بىلەمىن.

قازاق كۇرەسىنىڭ تاريحىنا كوز جۇگىرتسەك، ونىڭ بۇگىنگى بيىگىنە بىردەن جەتپەگەنىن كورەمىز. ۇلتتىق كۇرەسىمىز تالاي تاريحي كەزەڭدى، تالاي تار جول، تايعاق كەشۋدى باستان وتكەردى. اسىرەسە، كەڭەستىك كەزەڭدە ۇلتتىق سپورت تۇرلەرىنىڭ تاعدىرى وڭاي بولعان جوق. قازاق كۇرەسى دە سول ءداۋىردىڭ ساياساتىنان تىس قالمادى. ءبىر كەزەڭدە ونىڭ بولاشاعى ب ۇلىڭعىرلانىپ، توقىراۋ شەگىنە جەتكەن تۇستارى دا بولدى. ول ءبىر وتە قيىن دا كۇردەلى كەزەڭ ەدى.

سول قيىن كەزەڭدەردىڭ بىرىندە قازاق كۇرەسىنىڭ تاعدىرىنا الاڭداپ، ەل باسشىلارىنىڭ الدىنا ارنايى بارىپ، حات جازىپ، ۇلتتىق كۇرەستىڭ حالىق ءۇشىن قاجەتتىگىن، ونىڭ تاربيەلىك ءارى سپورتتىق ماڭىزىن دالەلدەۋگە تۋرا كەلدى. ءبىز سول كەزدە بار مۇمكىندىكتى پايدالانىپ، قازاق كۇرەسىنىڭ جوعالىپ كەتپەۋى، ۇرپاقتان-ۇرپاققا جالعاسۋى ءۇشىن قولدان كەلگەننىڭ ءبارىن جاسادىق. ويتكەنى، ول كەزدە ءوز سپورتىمىزدىڭ تاعدىرىن شەشۋگە مۇمكىندىك تە، ەركىندىك تە بۇگىنگىدەي كەڭ بولعان جوق. ال، بۇگىنگى جاعداي مۇلدە باسقا.

ەلىمىز تاۋەلسىزدىك الدى. ءوز الدىنا زايىرلى مەملەكەت. ءوز بيلىگىمىز — ءوز قولىمىزدا. ۇلتتىق سپورتتى دامىتۋعا قاجەتتى زاڭنامالىق مۇمكىندىك تە، مەملەكەتتىك قولداۋ دا، عىلىمي الەۋەت تە، ۇيىمداستىرۋشىلىق تاجىريبە دە بار. دەمەك، بۇگىن بىزگە قازاق كۇرەسىن ساقتاپ قالۋ ءۇشىن كۇرەسۋدىڭ ەمەس، ونى جاڭا بيىككە كوتەرۋدىڭ جولىن ىزدەۋ قاجەت. بۇل — كەشەگى كەزەڭنەن بۇگىنگى كەزەڭنىڭ باستى ايىرماشىلىعى.

بۇرىن بارىمىزدى ساقتاپ قالۋ ءۇشىن كۇرەسسەك، بۇگىن بارىمىزدى باعالاپ، ونى ۇقساتا ءبىلۋىمىز كەرەك. وكىنىشكە قاراي، كەيدە قولىمىزداعى مۇمكىندىكتىڭ قادىرىن تولىق سەزىنە الماي، بار جەتىستىگىمىزگە توقمەيىلسىپ قالاتىن تۇستارىمىز دا بار. ال، سپورتتا توقمەيىلسۋ — دامۋدىڭ ەمەس، توقىراۋدىڭ باستاۋى ەكەندىگى الىمساقتان اقيقات. اسىرەسە، مەملەكەت تاراپىنان ۇلكەن قولداۋ كورسەتىلىپ وتىرعان ۇلتتىق سپورتتىڭ جاۋاپكەرشىلىگى دە سوعان ساي بولۋى ءتيىس.

سوندىقتان مەن بۇگىن قازاق كۇرەسىنىڭ كەمشىلىگىن ءتىزىپ، بىرەۋدى كىنالاۋ ءۇشىن قالام الىپ وتىرعان جوقپىن. كەرىسىنشە، قازاق كۇرەسىنىڭ تاعدىرىنا جانىم اشىعاندىقتان، ونىڭ بولاشاعىن ويلاعاندىقتان، كوپ جىلدىق تاجىريبەسى بار مامان ءارى عالىم رەتىندە ءوز ويىمدى ورتاعا سالۋدى ءجون كوردىم. مەنىڭ ماقساتىم — قازاق كۇرەسىندە قوردالانعان ماسەلەلەردى اشىق ايتىپ قانا قويۋ ەمەس، ولاردىڭ شەشۋ جولدارىنا نازار اۋدارۋ. ويتكەنى، ماسەلەنى ايتۋ وڭاي، ال ونىڭ شەشىمىن تابۋ — ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك.

بۇگىنگى قازاق كۇرەسىندە كەشەگى كەڭەستىك كەزەڭدەگىدەي ونى ساقتاپ قالۋ قاۋپى جوق. كەرىسىنشە، ونىڭ الدىندا الدەقايدا اۋقىمدى مىندەت تۇر. ول — قازاق كۇرەسىن ۇلتتىق سپورت دەڭگەيىنەن حالىقارالىق دەڭگەيگە كوتەرۋ، الەمدىك سپورت كەڭىستىگىندە لايىقتى ورنىن قالىپتاستىرۋ. بۇل ماقساتقا جەتۋگە قاجەتتى العىشارتتاردىڭ باسىم بولىگى بىزدە بار. مەملەكەتتىك قولداۋ بار. حالىقتىڭ ىنتا-ىقىلاسى بار. عىلىمي-زەرتتەۋلەر بار. جاتتىقتىرۋشىلار مەكتەبى بار. تاجىريبەلى ماماندار بار. حالىقارالىق جارىستار وتكىزۋ تاجىريبەسى قالىپتاستى. «قازاقستان بارىسى»، «ەۋرازيا بارىسى»، «الەم بارىسى» سەكىلدى اۋقىمدى جوبالار قازاق كۇرەسىنىڭ الەۋەتىن كورسەتىپ كەلەدى. سوندىقتان، وسىنداي مۇمكىندىكتەردىڭ بار كەزىندە ءبىز نەگە ودان دا بيىك ناتيجەگە ۇمتىلماسقا؟ نەگە قازاق كۇرەسىن ازيا جانە الەمدىك دەڭگەيدەگى ءىرى سپورتتىق جارىستاردىڭ تۇراقتى باعدارلاماسىنا ەنگىزۋدىڭ ناقتى جولدارىن قاراستىرماسقا؟ نەگە بالالار كۇرەسىنەن باستاپ ەرەسەكتەر اراسىنداعى جوعارى جەتىستىكتەر سپورتىنا دەيىنگى بىرىڭعاي، ساباقتاس جۇيە قالىپتاستىرماسقا؟ نەگە عىلىم مەن تاجىريبەنى ءبىر ارناعا توعىستىرىپ، قازاق كۇرەسىنىڭ وزىندىك ۇلتتىق مەكتەبىن جاڭا عىلىمي نەگىزدە دامىتپاسقا؟ مىنە، وسى سۇراقتار مەنى تولعاندىرادى.

جاقىندا قىرعىزستاننىڭ شولپان-اتا قالاسىندا وتكەن VI دۇنيەجۇزىلىك كوشپەندىلەر ويىندارىنداعى قازاق كۇرەسىنەن قازاقستان قۇراماسىنىڭ ناتيجەسى دە وسى ماسەلەلەرگە قايتادان نازار اۋدارۋعا سەبەپ بولدى. بۇل جەردە جەكەلەگەن سپورتشىلارىمىزدىڭ ەڭبەگىن باعالاماۋ نەمەسە ولاردىڭ جەڭىسىن تومەندەتۋ تۋرالى ءسوز جوق. كەرىسىنشە، سول ناتيجەگە كاسىبي تۇرعىدان قاراپ، قازاق كۇرەسىنىڭ جالپى الەۋەتى مەن كورسەتكەن ناتيجەسىنىڭ اراقاتىناسىن سارالاۋ قاجەت. ويتكەنى، سىن — قازاق كۇرەسىن السىرەتۋ ءۇشىن ەمەس، ونى كۇشەيتۋ ءۇشىن ايتىلۋى كەرەك. مەنىڭ بۇل ويلارىمدى وقىرمان قاۋىم ءدال وسى تۇرعىدان قابىلداعانىن قالايمىن.

قازاق كۇرەسىنىڭ بولاشاعى ءبىر ادامنىڭ نەمەسە ءبىر ۇيىمنىڭ ەنشىسىندەگى ماسەلە ەمەس. ول — بۇكىل قازاق سپورتىنىڭ، سپورت ماماندارىنىڭ، عالىمداردىڭ، جاتتىقتىرۋشىلاردىڭ، فەدەراتسيالاردىڭ جانە ەڭ باستىسى، ۇلتتىق مۇددەنىڭ ماسەلەسى. سوندىقتان تومەندە قازاق كۇرەسىنىڭ بۇگىنگى جاعدايىنا قاتىستى ءوزىم كورىپ جۇرگەن بىرقاتار تۇيتكىلدى ماسەلەلەردى، ولاردىڭ سەبەپتەرى مەن شەشۋ جولدارىن، سونداي-اق ۇلتتىق كۇرەسىمىزدى حالىقارالىق دەڭگەيگە كوتەرۋدىڭ مۇمكىن بولاتىن العىشارتتارىن ورتاعا سالۋدى ءجون كوردىم.

بۇل — سىن ايتۋ ءۇشىن ەمەس، ويلانۋ ءۇشىن جازىلعان پىكىر. وتكەندى جوقتاۋ ءۇشىن ەمەس، بولاشاقتى باعدارلاۋ ءۇشىن ايتىلعان ءسوز. ەڭ باستىسى — قازاق كۇرەسىنە دەگەن جاناشىرلىقتان تۋعان ازاماتتىق ۇستانىم.

قازاق كۇرەسى — قازاق حالقىنىڭ سان عاسىرلىق تاريحىمەن بىرگە جاساپ كەلە جاتقان ءتول ونەرى، ۇلتتىق رۋحتىڭ، قايسارلىق پەن نامىستىڭ، ەرلىك پەن جىگەردىڭ ايناسى. ول — جاي عانا سپورت ءتۇرى ەمەس. قازاق كۇرەسىنىڭ بويىندا حالقىمىزدىڭ تۇرمىس-تىرشىلىگى، دۇنيەتانىمى، تاربيەلىك ءداستۇرى مەن ەلدىك بولمىسى جاتىر. سوندىقتان قازاق كۇرەسىنىڭ بۇگىنگى جاعدايى تۋرالى ءسوز قوزعاعاندا، ماسەلەنى تەك ءبىر سپورت ءتۇرىنىڭ جەتىستىگى نەمەسە جەكەلەگەن جارىستاردىڭ ناتيجەسى رەتىندە قاراۋعا بولمايدى. بۇل — ۇلتتىق مۇرانىڭ تاعدىرى، قازاقستان سپورتىنىڭ حالىقارالىق بەدەلى جانە ۇلتتىق مۇددە ماسەلەسى.

بۇگىندە قازاق كۇرەسىنە بۇرىنعىدان الدەقايدا مول مۇمكىندىك جاسالعانى انىق. رەسپۋبليكالىق جانە حالىقارالىق جارىستار تۇراقتى وتكىزىلەدى. جوعارىدا اتاپ وتكەن «قازاقستان بارىسى»، «ەۋرازيا بارىسى»، «الەم بارىسى» سياقتى اۋقىمدى دودالار قازاق كۇرەسىنىڭ تانىمالدىعىن ارتتىرىپ، پالۋاندارعا ۇلكەن باسەكە الاڭىن ۇسىنىپ كەلەدى. مەملەكەت تاراپىنان سپورتشىلاردى دايارلاۋعا، جارىستار وتكىزۋگە، سپورت ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋعا جانە ۇلتتىق سپورتتى قولداۋعا ايرىقشا كوڭىل بولىنۋدە.

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆ 2026 جىلعى 11 قىركۇيەكتە دۇنيەجۇزىلىك كوشپەندىلەر ويىندارىنا قاتىسۋشىلاردى مەملەكەتتىك ماراپاتپەن ماراپاتتاۋ كەزىندە سويلەگەن سوزىندە ۇلتتىق سپورت تۇرلەرىن دامىتۋدى ۇكىمەت پەن اكىمدىكتەردىڭ ماڭىزدى مىندەتى رەتىندە اتاپ ءوتتى. پرەزيدەنت ەلىمىزدە ۇلتتىق سپورت باعىتىندا جۇمىس ىستەيتىن وتىزدان استام ارنايى مەكەمە بار ەكەنىن، ۇلتتىق سپورت ۋنيۆەرسيتەتى اشىلعانىن، «ۇلتتىق جانە ات سپورتى تۇرلەرى ورتالىعى» جۇمىسىن باستاعانىن، جىل سايىن ۇلتتىق سپورت تۇرلەرىنەن مىڭنان استام جارىس وتكىزىلەتىنىن ايتتى. ەڭ باستىسى، مەملەكەت باسشىسى ۇلتتىق جانە وليمپيادالىق سپورت تۇرلەرىنىڭ زاڭ جۇزىندە تەڭ مارتەبەگە يە بولعانىن اتاپ كورسەتتى.

بۇل — ۇلتتىق سپورت ءۇشىن تاريحي مۇمكىندىك. بىراق كەز كەلگەن مۇمكىندىك ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىكتى دە قاتار الىپ كەلەدى. ەگەر مەملەكەت قازاق كۇرەسىنە وسىنداي دەڭگەيدە قولداۋ كورسەتىپ وتىرسا، وندا قازاق كۇرەسىنىڭ ناتيجەسى دە سول قولداۋعا ساي بولۋى كەرەك ەمەس پە؟ قازىر وسى سۇراقتى اشىق قويۋعا تۋرا كەلىپ وتىر.

ءبىزدىڭ كەزىمىزدە قازاق كۇرەسى بۇگىنگىدەي ۇلكەن سپورت يندۋسترياسىنا اينالعان جوق ەدى. كۇرەس كوبىنە اۋىلداعى تويلاردا، مەرەكەلىك جيىنداردا، ەلگە بەلگىلى ازاماتتاردى ەسكە الۋعا ارنالعان استار مەن تويلاردا ۇيىمداستىرىلاتىن. پالۋاننىڭ اتاعى ەل اراسىندا تارايتىن. ونىڭ جەڭىسى اۋىلدىڭ عانا ەمەس، اعايىننىڭ ابىرويى سانالاتىن. الايدا، سول كەزدە ارنايى فەدەراتسيالىق قۇرىلىم، حالىقارالىق جارىس جۇيەسى، عىلىمي-ادىستەمەلىك بازا، كاسىبي سپورت مەنەدجمەنتى، تۇراقتى حالىقارالىق كۇنتىزبە سەكىلدى بۇگىنگى مۇمكىندىكتەردىڭ باسىم بولىگى بولعان جوق.

تاۋەلسىزدىك العاننان كەيىن بۇل باعىتتا ۇلكەن وزگەرىستەر باستالدى. قازاق كۇرەسىنىڭ فەدەراتسيالىق قۇرىلىمى قالىپتاستى، ەرەجەلەرى جۇيەلەندى، وقۋ-ادىستەمەلىك ەڭبەكتەر جارىق كوردى، عىلىمي-زەرتتەۋ جۇرگىزىلدى، ديسسەرتاتسيالار قورعالدى. جوعارى وقۋ ورىندارىندا قازاق كۇرەسىن وقىتۋ مەن زەرتتەۋگە بايلانىستى اۋقىمدى جۇمىستار اتقارىلدى. ياعني، بىزدە تەوريالىق بازا دا، تاجىريبەلىك مەكتەپ تە، تاريحي ءداستۇر دە بار. ەندەشە، بۇگىنگى باستى سۇراق — وسىنىڭ ءبارى نەگە حالىقارالىق دەڭگەيدەگى تۇراقتى ناتيجەگە تولىق اينالماي وتىر؟ ماسەلە وسىندا.

جاقىندا قىرعىزستاندا وتكەن VI دۇنيەجۇزىلىك كوشپەندىلەر ويىندارى وسى سۇراقتى قايتادان كۇن تارتىبىنە قويدى. 31 تامىز بەن 6 قىركۇيەك ارالىعىندا وتكەن بۇل ءدۇبىرلى دوداعا 113 ەلدەن ءۇش مىڭعا جۋىق سپورتشى قاتىستى. قازاقستان قۇراماسى جالپى 74 مەدال جەڭىپ الدى: 32 التىن، 20 كۇمىس جانە 22 قولا. بۇل — ۇلتتىق سپورتتىڭ كوپتەگەن تۇرىنەن سپورتشىلارىمىزدىڭ جوعارى دەڭگەيدە ونەر كورسەتە الاتىنىن كورسەتەتىن ماڭىزدى ناتيجە. الايدا، قازاق كۇرەسىنە كەلگەندە جاعداي باسقاشا كورىندى. شولپان-اتادا وتكەن باسەكەدە قازاقستان بالۋاندارى قازاق كۇرەسىنەن ءبىر التىن جانە ەكى كۇمىس مەدالمەن عانا شەكتەلدى.

ارينە، بۇل سپورتشىلارىمىزدىڭ ەڭبەگىن جوققا شىعارۋ ەمەس. كەرىسىنشە، ولاردىڭ جەڭىسى مەن جۇلدەسى قۇرمەتكە لايىق. ەرنۇر سۇلەيمەننىڭ چەمپيوندىعى — قازاق كۇرەسى مەكتەبىنىڭ ءالى دە مىقتى سپورتشىلار تاربيەلەي الاتىنىنىڭ ناقتى دالەلى. بىراق ماسەلە جەكە پالۋانداردا ەمەس. ماسەلە — مەملەكەت تاراپىنان ەرەكشە قولداۋ كورسەتىلىپ وتىرعان، قازاقستاندا بۇقارالىق سيپاتى قالىپتاسقان، «قازاقستان بارىسى»، «ەۋرازيا بارىسى»، «الەم بارىسى» سياقتى اۋقىمدى جارىستارى بار قازاق كۇرەسىنىڭ جالپى حالىقارالىق ناتيجەسى ونىڭ مۇمكىندىگى مەن الەۋەتىنە قانشالىقتى ساي؟ مىنە، وسى سۇراققا ماماندار شىنايى ءارى كاسىبي تۇرعىدان جاۋاپ ىزدەۋى كەرەك. ويتكەنى، كوشپەندىلەر ويىندارى — قازاق كۇرەسى ءۇشىن جاي عانا كەزەكتى جارىس ەمەس. بۇل — ۇلتتىق سپورتتىڭ حالىقارالىق بەدەلىن كورسەتەتىن ماڭىزدى الاڭ. ونىڭ ۇستىنە ويىندار تۇركى حالىقتارىنىڭ تاريحي-مادەني مۇراسىن الەمگە تانىتاتىن اۋقىمدى حالىقارالىق جوبا رەتىندە ءوتىپ وتىر. مەملەكەت باسشىسى دا كوشپەندىلەر ويىندارىنىڭ مارتەبەسىن ورتاق ابىرويمەن بايلانىستىرادى. سوندىقتان شولپان-اتاداعى ناتيجە ءبىزدى رەنجىتۋ ءۇشىن ەمەس، ويلاندىرۋ ءۇشىن قاجەت. قازاق كۇرەسىنە قازىر قولداۋ جەتكىلىكسىز دەپ ايتۋ قيىن. كەرىسىنشە، قولداۋدىڭ جاڭا دەڭگەيىنە كوتەرىلگەنىن مەملەكەت باسشىسىنىڭ ءوزى اتاپ ءوتتى. ەندەشە ماسەلە تەك قارجىدا ەمەس. ماسەلە — سول مۇمكىندىكتى قالاي پايدالانۋدا.

سپورتتا قاراپايىم ءبىر قاعيدا بار: قارجى، جارىس جانە ينفراقۇرىلىم وزدىگىنەن چەمپيون قالىپتاستىرمايدى. ونىڭ ارتىندا جۇيەلى سەلەكتسيا، عىلىمي نەگىزدەلگەن جاتتىعۋ ادىستەمەسى، بىلىكتى جاتتىقتىرۋشى، ساپالى مەديتسينالىق جانە فۋنكتسيونالدىق دايىندىق، دوپينگتىك تالاپتار، پسيحولوگيالىق دايارلىق، حالىقارالىق تاجىريبە جانە كاسىبي سپورت مەنەدجمەنتى تۇرۋى قاجەت. قازاق كۇرەسىندە وسى كومپونەنتتەردىڭ بارلىعى ءبىر جۇيەگە بىرىگۋى كەرەك.

بۇگىنگى تاڭدا عىلىمدا قازاق كۇرەسىنىڭ تەحنيكاسى مەن ادىستەمەسىنە ارنالعان كوپتەگەن زەرتتەۋلەر بار. ديسسەرتاتسيالار قورعالدى، عىلىمي ماقالالار جاريالاندى. بىراق ەندىگى كەزەڭدە «قانشا ەڭبەك جازىلدى؟» دەگەننەن گورى، «سول عىلىمي زەرتتەۋلەردىڭ قانشاسى ۇلتتىق قۇراما دايىندىعىنا ەنگىزىلدى؟» — دەگەن سۇراق ماڭىزدى. عىلىم بوز كىلەمنەن الشاق تۇرماۋى كەرەك. عالىم، جاتتىقتىرۋشى جانە سپورتشى ءبىر كوماندا رەتىندە جۇمىس ىستەگەندە عانا عىلىمي زەرتتەۋدىڭ ناقتى سپورتتىق ناتيجەگە اينالۋ مۇمكىندىگى ارتادى. بۇل بۇرىننان بار تاجىريبە.

قازاق كۇرەسىنىڭ دامۋى تۋرالى ءسوز بولعاندا باسقارۋ ماسەلەسىن دە اينالىپ وتە المايمىز. قازاق كۇرەسى توڭىرەگىندە بىرنەشە فەدەراتسيالىق قۇرىلىمنىڭ قاتار جۇمىس ىستەۋى سپورتتىڭ دامۋىنا قاتىستى پىكىر الۋاندىعىن تۋىنداتىپ وتىر. قۇرىلىمى مەن ماقساتى ۇقساس ۇيىمداردىڭ ارقايسىسى ۇلتتىق كۇرەستىڭ دامۋىنا وزىندىك ۇلەس قوسۋدى كوزدەگەنىمەن، حالىقارالىق ارەناداعى ۇلكەن ماقسات ورتاق ۇيلەسىمدى تالاپ ەتەدى. بۇل جەردە ماسەلەنى كىمنىڭ دۇرىس، كىمنىڭ بۇرىس ەكەنىنە تىرەۋدىڭ قاجەتى جوق دەپ سانايمىن. ەڭ باستى سۇراق:

— قازاق كۇرەسىنىڭ ورتاق ۇلتتىق ستراتەگياسى بار ما؟

— ەگەر بار بولسا، ونىڭ ناقتى ينديكاتورلارى قانداي؟

— الداعى بەس جىلدا قانداي حالىقارالىق جارىستارعا ەنۋ جوسپارلانعان؟

— قانداي سالماق دارەجەلەرىندە الەمدىك دەڭگەيدەگى باسەكەگە قابىلەتتى پالۋاندار قالىپتاسادى؟ بالالار رەزەرۆى قالاي جاساقتالادى؟

— جاتتىقتىرۋشىلاردىڭ بىلىكتىلىگى قالاي باعالانادى؟

— حالىقارالىق تورەشىلەر قانشا؟ قازاق كۇرەسىنىڭ شەتەلدەگى كلۋبتارى مەن مەكتەپتەرى قانشا؟

— قاي ەلدەردە تۇراقتى جارىستار وتكىزىلەدى؟

وسىنداي ناقتى سۇراقتارعا ناقتى جاۋاپ بەرەتىن جۇيە كەرەك.

بۇل جەردە وزبەكستاننىڭ كۋراش سپورتىن دامىتۋداعى حالىقارالىق تاجىريبەسىنە نازار اۋدارعان ءجون. كۋراشتىڭ حالىقارالىق جارىستار جۇيەسىندە ورنىعۋى ءبىر كۇندە نەمەسە ءبىر ادامنىڭ باستاماسىمەن كەلگەن جوق. وزبەكستاندىق كۋراش فەدەراتسياسىنىڭ قازىرگى تاجىريبەسىندە جاتتىقتىرۋشىلار مەن تورەشىلەردى حالىقارالىق ستاندارتتارعا ساي دايارلاۋ، ليتسەنزيالاۋ جانە سەمينار وتكىزۋ جەكە باعىت رەتىندە قاراستىرىلعان. 2026 جىلعى جوسپارىندا 12 حالىقارالىق سەمينار، 6 ليتسەنزيالىق كۋرس جانە تورەشىلىك بويىنشا 5 كۋرس وتكىزۋ، 500-دەن استام جاتتىقتىرۋشى مەن تورەشىنى دايارلاۋ ماقساتى كورسەتىلگەن. مۇنداي دەڭگەيگە جەتۋ ءۇشىن ۇلتتىق سپورتتى بالالار سپورتىنان باستاپ ەرەسەكتەر اراسىنداعى جوعارى جەتىستىكتەر سپورتىنا دەيىن جۇيەلى دامىتۋ، حالىقارالىق ۇيىمدارمەن جۇمىس ىستەۋ، جارىستار گەوگرافياسىن كەڭەيتۋ جانە مەملەكەتتىك قولداۋدى ستراتەگيالىق ماقساتقا باعىتتاۋ قاجەت.

قازاق كۇرەسىنىڭ ماماندارى دا وسى تاجىريبەنى عىلىمي-تاجىريبەلىك تۇرعىدان تەرەڭ زەرتتەۋى كەرەك. بۇل وزبەك تاجىريبەسىن تىكەلەي كوشىرىپ الۋ ەمەس، وزىمىزگە قاجەت ءتيىمدى مودەلدى تاڭداپ، ونى قازاق كۇرەسىنىڭ ۇلتتىق بولمىسى مەن ەرەكشەلىگىنە بەيىمدەۋ ءۇشىن قاجەت.

قازاق كۇرەسىن ازيا ويىندارى، يسلام ىنتىماقتاستىعى ويىندارى سياقتى ءىرى حالىقارالىق جارىستاردىڭ باعدارلاماسىنا ەنگىزۋ تۋرالى ماقسات قويىلسا، بۇل جۇمىستى تەك فەدەراتسيانىڭ مىندەتى دەپ قاراۋ جەتكىلىكسىز. بۇل — مەملەكەت، سپورت باسقارماسى، فەدەراتسيالار، عالىمدار، جاتتىقتىرۋشىلار جانە حالىقارالىق سپورت مەنەدجەرلەرى بىرىگىپ اتقاراتىن كەشەندى جۇمىس.

مەنىڭ ويىمشا، بۇگىنگى ەڭ وزەكتى ماسەلەنىڭ ءبىرى — قازاق كۇرەسىن دامىتۋدىڭ ناقتى، كەزەڭ-كەزەڭىمەن ورىندالاتىن ۇلتتىق باعدارلاماسىن ازىرلەۋ. بۇل باعدارلامادا كەمىندە مىناداي باعىتتار قامتىلۋى ءتيىس دەپ سانايمىن:

1) بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر اراسىنداعى بىرىڭعاي ۇلتتىق دايارلىق جۇيەسىن قۇرۋ;

2) سپورتتىق رەزەرۆتى ىرىكتەۋدىڭ عىلىمي نەگىزدەلگەن جۇيەسىن جاساۋ;

3) جاتتىقتىرۋشى كادرلاردىڭ كاسىبي دەڭگەيىنە جاڭا تالاپتار ەنگىزۋ;

4) قازاق كۇرەسى بويىنشا عىلىمي-زەرتتەۋ ورتالىعى مەن ۇلتتىق قۇراما جۇمىسىنىڭ ءوزارا بايلانىسى كۇشەيتۋ;

5) سپورتشىلاردىڭ فۋنكتسيونالدىق جاعدايىن، جۇكتەمەسىن، قالپىنا كەلۋىن جانە تەحنيكالىق-تاكتيكالىق دايىندىعىن تۇراقتى باقىلاۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن تسيفرلىق مونيتورينگ جۇيەسىن ەنگىزۋ;

6) حالىقارالىق تورەشىلەر مەن سپورت مەنەدجەرلەرىن دايارلاۋ ماسەلەسىنە ەرەكشە ءمان بەرۋ;

7) قازاق كۇرەسىنىڭ شەتەلدەردەگى مەكتەپتەرى مەن كلۋبتارىنىڭ جۇيەسىن كەڭەيتۋ;

حالىقارالىق جارىستاردىڭ تۇراقتى كۇنتىزبەسىن قالىپتاستىرۋ;

9) ءاربىر ءتورت جىلدىق كەزەڭگە عانا ەمەس، ون جىلدىق ستراتەگيالىق ماقساتقا باعدارلانعان جۇمىس جۇيەسىن جاساۋ.

ەڭ باستىسى — وسى باعدارلامانىڭ ورىندالۋىن باعالايتىن اشىق ءارى ناقتى كورسەتكىشتەر بولۋى ءتيىس.

مەملەكەت باسشىسى ۇلتتىق جانە وليمپيادالىق سپورت تۇرلەرىنىڭ زاڭ جۇزىندە تەڭ مارتەبەگە يە بولعانىن اتاپ ءوتتى. سونىمەن بىرگە پرەزيدەنت ۇلتتىق سپورت سالاسىنداعى ماڭىزدى شارالاردى ساپالى ءارى جوعارى دەڭگەيدە ۇيىمداستىرۋ قاجەتتىگىنە باسا نازار اۋداردى. بۇل سوزدەر ۇلتتىق سپورت ماماندارى ءۇشىن ۇلكەن سەنىم عانا ەمەس، ۇلكەن مىندەت دەپ قابىلدانۋى كەرەك. الداعى ۋاقىتتا ۇلتتىق سپورتقا «ۇلتتىق بولعانى ءۇشىن عانا» قولداۋ كورسەتۋدىڭ كەزەڭى بىرتىندەپ وزگەرۋى ءتيىس. سەبەبى، ۇلتتىق سپورت ۇلتتىق بولعانى ءۇشىن قۇرمەتتەلەدى، ال حالىقارالىق دەڭگەيدە ورنىعۋى ءۇشىن كاسىبي جۇيە قاجەت.

قازاق كۇرەسىنە دە ءدال وسىنداي كوزقاراس كەرەك. ونى تەك ءداستۇرلى مۇرا رەتىندە ساقتاپ قويۋ از. ونى الەمدىك سپورتتىڭ تالاپتارىنا جاۋاپ بەرە الاتىن زاماناۋي، باسەكەگە قابىلەتتى سپورت تۇرىنە اينالدىرۋىمىز قاجەت. بۇل ءۇشىن قازاق كۇرەسىنىڭ ۇلتتىق سيپاتى مەن حالىقارالىق سپورت تالاپتارىن ءبىر-بىرىنە قارسى قويۋدىڭ قاجەتى جوق دەپ سانايمىن. كەرىسىنشە، ەكەۋىن ءوزارا ساباقتاستىرۋ كەرەك. بۇل — ءبىر عانا فەدەراتسيانىڭ ەمەس، بۇل ۇلتتىق سپورتتىڭ ماسەلەسى. جالپى، قانداي سپورت ءتۇرى بولسىن ونىڭ بولاشاعىن تالقىلاعاندا بىرەۋدى كىنالاۋ ەڭ وڭاي ماسەلە. سوندىقتان ودان قوردالانعان ماسەلەلەر شەشىلمەيدى. بىزگە ايىپتاۋدان گورى جاۋاپكەرشىلىك مادەنيەتى قاجەت. فەدەراتسيا — ۇيىمداستىرۋى كەرەك. مينيسترلىك — ستراتەگيالىق باعىت پەن مەملەكەتتىك ساياساتتى قامتاماسىز ەتۋى كەرەك. عالىمدار — عىلىمي نەگىز ۇسىنۋى كەرەك. جاتتىقتىرۋشىلار — سول عىلىمي نەگىزدى جاتتىعۋ ۇدەرىسىنە ەنگىزۋى كەرەك. سپورتشىلار — ەل نامىسىن قورعاۋى كەرەك. ال، بارلىعىنىڭ ۇستىندە ءبىر ورتاق ماقسات تۇرۋى قاجەت: ول قازاق كۇرەسىنىڭ الەمدىك دەڭگەيدەگى بەدەلىن كوتەرۋ. سوندىقتان بۇگىنگى ماسەلەنى «قاي فەدەراتسيا دۇرىس؟» دەگەن سۇراقتان باستاپ ەمەس، «قازاق كۇرەسىن قالاي الەمدىك سپورت كەڭىستىگىنە شىعارامىز؟» — دەگەن سۇراقتان باستاۋ الدەقايدا ماڭىزدى.

مەن وسى ماسەلەلەردى تەرەڭ سارالاي كەلىپ: «حالىق كەڭەسى» سياقتى «قازاق كۇرەسىن دامىتۋ جونىندەگى ۇلتتىق كەڭەس» قۇرىپ، وعان: مەملەكەت باسشىسىنىڭ وكىلى; ۇكىمەت; ۇلتتىق وليمپيادالىق كوميتەت; تۋريزم جانە سپورت مينيسترلىگى; Qazaq Kuresi جانە دۇنيەجۇزىلىك قازاق كۇرەسى فەدەراتسيالارىنىڭ وكىلدەرى; عالىمدار; بىلىكتى جاتتىقتىرۋشىلار; بەدەلدى سپورتشىلار مۇشە بولۋى كەرەك دەپ سانايمىن. بۇل مەنىڭ جەكە پىكىرىم. بۇل جونىندە سالا ماماندارى ءوز ويلارىن، ۇسىنىس-پىكىرلەرىن بىلدىرە جاتار. ال، فەدەراتسيانىڭ پرەزيدەنتى رەتىندە تاجىريبەلى، حالىقارالىق قاۋىمداستىقتا ابىرويلى، كاسىبي سپورت مەنەدجەرى جۇمىس ىستەپ، ونىڭ قىزمەتى ناقتى KPI ارقىلى باعالانۋى ءتيىس. بۇل قازاق كۇرەسىن حالىقارالىق دەڭگەيدە ىلگەرىلەتۋگە ينستيتۋتسيونالدىق تۇرعىدان مۇمكىندىك بەرەدى دەپ سانايمىن.

باسقا ۇلتتىق سپورت تۇرلەرىنە قاراعاندا قازاق كۇرەسىن الەمدىك ارەناعا شىعارۋدىڭ مۇمكىندىگى مول. اتاپ ايتار بولساق: 1) قازاق كۇرەسىنىڭ قالىپتاسقان تاريحي نەگىزى بار; 2) ەلىمىزدە حالىقتىق قولداۋى بار; 3) تۇراقتى جارىس وتكىزۋ تاجىريبەسى قالىپتاسقان; 4) عىلىمي جانە پەداگوگيكالىق زەرتتەۋلەر جۇرگىزىلىپ كەلەدى; 5) مەملەكەت تاراپىنان ساياسي جانە قۇقىقتىق قولداۋعا مۇمكىندىكتەر قاراستىرىلعان; 6) قازاق كۇرەسىن حالىقارالىق دەڭگەيدە ناسيحاتتاۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن قازىرگى اقپاراتتىق تەحنولوگيالار مەن مەديارەسۋرستار بار جانە ت.ب. قازىرگى تاڭدا بىزگە جەتىسپەيتىنى — وسى مۇمكىندىكتەردى ءبىر ارناعا توعىستىراتىن جۇيەلى ۇلتتىق ستراتەگيا. قازاق كۇرەسىن الەمگە تانىتۋ — تەك سپورتتىق مىندەت ەمەس. بۇل — قازاقستاننىڭ مادەنيەتىن، تاريحىن، ۇلتتىق دۇنيەتانىمىن الەمگە تانىتۋدىڭ ءبىر عانا جولى. كوشپەندىلەر ويىندارى كەزىندە الەم نازارىن تۇركى حالىقتارىنىڭ تاريحي مۇراسى مەن ۇلتتىق سپورتىنا اۋدارادى. پرەزيدەنت تە كوشپەندىلەر ويىندارىنىڭ مارتەبەسىن ورتاق ابىرويمەن بايلانىستىرىپ، ۇلى دالا وركەنيەتىنىڭ مۇراسىن ساقتاۋ مەن كەيىنگى ۇرپاققا جەتكىزۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى. وسىنداي جاعدايدا قازاق كۇرەسىنىڭ حالىقارالىق دەڭگەيدە بيىك تۇرۋى — ءبىز ءۇشىن تەك سپورتتىق جەتىستىك ەمەس، ۇلتتىق ابىروي ماسەلەسى.

قازىرگى تاڭدا سپورت سۇيەر قاۋىمدى كەلەسى 2028 جىلى وتەتىن كوشپەندىلەر ويىندارىنا دەيىن نە وزگەرەدى دەگەن ۇلكەن سۇراق مازالايدى؟ بۇل بۇگىن قويىلۋعا ءتيىس ەڭ ناقتى سۇراق دەپ سانايمىن. ول ءۇشىن:

— كەلەسى كوشپەندىلەر ويىندارىنا دەيىن قازاق كۇرەسىندە قانداي وزگەرىس بولادى؟

— قانشا جاڭا سپورتشى دايىندالادى؟

— قانشا حالىقارالىق جارىس وتكىزىلەدى؟

— قانشا ەلدە قازاق كۇرەسىنىڭ تۇراقتى مەكتەبى اشىلادى؟

— جاتتىقتىرۋشىلاردىڭ قانشاسى حالىقارالىق دەڭگەيدە دايارلىقتان وتەدى؟

— عالىمداردىڭ قانشا زەرتتەۋى ۇلتتىق قۇراما جۇمىسىنا ەنگىزىلەدى؟

— قازاق كۇرەسىنىڭ حالىقارالىق بەدەلىن ارتتىرۋ ءۇشىن قانداي ناقتى قادامدار جاسالادى؟

مىنە، وسى سۇراقتاردىڭ ارقايسىسىنا بۇگىننەن باستاپ جاۋاپ ىزدەسەك، وندا كەلەسى كوشپەندىلەر ويىندارى ءبىز ءۇشىن تەك مەدال سانايتىن جارىس ەمەس، جۇرگىزىلگەن رەفورمانىڭ ناتيجەسىن كورسەتەتىن ۇلكەن ەسەپ الاڭى بولار ەدى.

قازاق كۇرەسى — بىزگە اتا-بابامىزدان قالعان امانات. اماناتتى ساقتاۋ — ونى مۇراجايدا ۇستاپ قويۋ ەمەس. اماناتتى ساقتاۋ — ونى زامان تالابىنا ساي دامىتىپ، الەمگە تانىتىپ، كەلەر ۇرپاققا بۇرىنعىدان دا بيىك دەڭگەيدە جەتكىزۋ. بۇگىندە مەملەكەت قازاق كۇرەسىنە بۇرىن-سوڭدى بولماعان مۇمكىندىكتەر بەرىپ، مەملەكەت باسشىسى ۇلتتىق سپورتتىڭ مارتەبەسىن كوتەرىپ، ونىڭ دامۋىنا ناقتى باعىت كورسەتىپ وتىر. ەندى وسى سەنىمدى اقتايتىن جۇيەلى جۇمىس قاجەت.

شولپان-اتاداعى كوشپەندىلەر ويىندارىندا قازاق كۇرەسىنەن الىنعان ءبىر التىن مەن ەكى كۇمىس — سپورتشىلارىمىزدىڭ ەڭبەگىن تارازىلايتىن ناتيجە. بىراق ءدال وسى كورسەتكىش ءبىزدى توقمەيىلسۋگە ەمەس، «نەگە بۇدان دا جوعارى ناتيجە كورسەتە المادىق؟» — دەگەن كاسىبي سۇراققا جەتەلەۋى ءتيىس. ويتكەنى، قازاق كۇرەسىنىڭ الدىندا تۇرعان مىندەت — كەلەسى جارىستا بىرنەشە مەدال الۋ عانا ەمەس. باستى مىندەت — قازاق كۇرەسىن الەمدىك سپورت كەڭىستىگىندە ورنىقتىرۋ. بۇل ماقساتقا جەتۋ ءۇشىن ءبىر جاعادان باس، ءبىر جەڭنەن قول شىعاراتىن ورتاق جۇيە، كاسىبي مەنەدجمەنت، عىلىمي نەگىز، بىلىكتى جاتتىقتىرۋشى كادرلار، ساپالى سپورتتىق رەزەرۆ جانە ەڭ باستىسى — ۇلتتىق مۇددەنى جەكە مۇددەدەن جوعارى قوياتىن ورتاق ۇستانىم قاجەت.

مەنىڭ جەكە پىكىرىم بويىنشا، قازاق كۇرەسى الەمدىك دەڭگەيگە شىعۋعا ابدەن لايىقتى. ونىڭ بۇعان تاريحي دا، ۇلتتىق تا، سپورتتىق تا نەگىزى جەتكىلىكتى. قازاق كۇرەسىنىڭ عاسىرلار بويى قالىپتاسقان ءداستۇرى، حالىق اراسىنداعى بەدەلى، وزىندىك تەحنيكاسى مەن ادىستەمەسى، عىلىمي-زەرتتەۋ بازاسى، تاجىريبەلى ماماندارى جانە مەملەكەت تاراپىنان كورسەتىلىپ وتىرعان قولداۋى — وسىنىڭ ءبارى ونىڭ حالىقارالىق سپورت كەڭىستىگىندە لايىقتى ورىن الۋىنا مۇمكىندىك بەرەتىن بىردەن-ءبىر ماڭىزدى العىشارتتار.

بۇگىنگى ماسەلە — قازاق كۇرەسىنىڭ الەمدىك دەڭگەيگە شىعۋعا لايىق ەكەنىن قايتا-قايتا ايتىپ، دالەلدەۋ ەمەس. ەندىگى ماسەلە — ونىڭ لايىقتى ەكەنىن ناقتى ناتيجەمەن كورسەتۋ. ول ءۇشىن سوزدەن ىسكە كوشۋىمىز كەرەك. قولدا بار مۇمكىندىكتى ءتيىمدى پايدالانىپ، قازاق كۇرەسىن دامىتۋدىڭ ناقتى ءارى ۇزاق مەرزىمدى ستراتەگياسىن قالىپتاستىرۋىمىز قاجەت. فەدەراتسيالار اراسىنداعى ۇيلەسىمدىلىكتى كۇشەيتىپ، مەملەكەتتىك ورگاندارمەن، عىلىممەن جانە تاجىريبەلى جاتتىقتىرۋشىلارمەن بىرلەسكەن جۇيەلى جۇمىس جۇرگىزۋ كەرەك. بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر سپورتىنان باستاپ ۇلتتىق قۇراماعا دەيىنگى ساباقتاستىقتى قامتاماسىز ەتىپ، سپورتتىق ءىزباسارلار دايارلاۋدىڭ ساپاسىن ارتتىرۋىمىز قاجەت.

شولپان-اتادا وتكەن دۇنيەجۇزىلىك كوشپەندىلەر ويىندارىنداعى ناتيجە دە بىزگە وسىنى ويلاندىرۋى ءتيىس. ول جەكەلەگەن پالۋاندارىمىزدىڭ ەڭبەگىن باعالاماۋ ءۇشىن ەمەس، جالپى جۇيەمىزدىڭ مۇمكىندىگىن سارالاۋ ءۇشىن قاجەت. ءاربىر جارىستىڭ ناتيجەسى بىزگە كەمشىلىگىمىز بەن ولقىلىق تۇستارىمىزدى كورۋگە، دۇرىس باعىتتى ايقىنداۋعا جانە كەلەسى بەلەسكە دايىندالۋعا مۇمكىندىك بەرۋى كەرەك.

بىزگە ەندى جارىستار سانىن كوبەيتۋ جەتكىلىكسىز. ءار جارىس سپورتشىنىڭ شەبەرلىگىن ارتتىرۋعا، ءار وقۋ-جاتتىعۋ جيىنى ناقتى ماقساتقا، ءار عىلىمي-زەرتتەۋ تاجىريبەلىك ناتيجەگە، ءاربىر جۇمسالعان قارجى حالىقارالىق جەتىستىككە قىزمەت ەتۋى ءتيىس.

مەنىڭشە، قازاق كۇرەسىن دامىتۋدىڭ تۇپكى ماقساتى تەك — مەدالدار سانىن كوبەيتۋ ەمەس. نەگىزگى ماقسات — قازاق كۇرەسىن حالىقارالىق سپورت جۇيەسىندە ورنىققان، وزىندىك مەكتەبى مەن تۇراقتى جارىس كۇنتىزبەسى، بىلىكتى ماماندارى مەن ۇزدىك سپورتشىلارى بار، الەمنىڭ ءار تۇكپىرىندە مويىندالعان ۇلتتىق سپورت تۇرىنە اينالدىرۋ. بۇل ماقساتقا جەتۋ ءبىر كۇننىڭ نەمەسە ءبىر ادامنىڭ جۇمىسى ەمەس. ول تاباندىلىقتى، كاسىبي بىلىكتىلىكتى، جۇيەلىلىكتى جانە ورتاق جاۋاپكەرشىلىكتى تالاپ ەتەدى. ەڭ باستىسى — ۇلتتىق كۇرەستىڭ مۇددەسىن جەكە مۇددەدەن جوعارى قوياتىن ءبىرتۇتاس ۇستانىم قاجەت.

ءبىز كەزىندە قازاق كۇرەسىن ساقتاپ قالۋ ءۇشىن كۇرەستىك. قازىر ونى ساقتاپ قالۋدىڭ ەمەس، الەمگە تانىتۋدىڭ جاڭا كەزەڭى كەلدى. كەزىندە ەل باسشىلارىنىڭ الدىنا بارىپ، قازاق كۇرەسىنىڭ قاجەت ەكەنىن دالەلدەۋگە تۋرا كەلسە، بۇگىن قازاق كۇرەسىن دامىتۋعا قاجەتتى مۇمكىندىكتىڭ بارلىعى دەرلىك قولىمىزدا. ەندەشە، سول مۇمكىندىكتى تولىق پايدالانۋ — ءبىزدىڭ ازاماتتىق ءارى كاسىبي جاۋاپكەرشىلىگىمىز. سوندىقتان بۇگىن بىزگە «قازاق كۇرەسى الەمگە شىعا الا ما؟» دەگەن سۇراقتان گورى، «ونى الەمدىك دەڭگەيگە شىعارۋ ءۇشىن ءبىز بۇگىن نە ىستەۋىمىز كەرەك؟» — دەگەن سۇراق ماڭىزدى. مەنىڭ سەنىمىم — قازاق كۇرەسىنىڭ بۇعان مۇمكىندىگى دە، الەۋەتى دە جەتەدى. بۇل — بۇگىنگى قازاق كۇرەسىنىڭ الدىندا تۇرعان ەڭ ۇلكەن سىن. سونىمەن بىرگە، بۇل — ونىڭ ەڭ ۇلكەن مۇمكىندىگى.

قازاق كۇرەسىن دامىتۋعا اتسالىسىپ جۇرگەن مايتالمان ماماندارعا، بىلىكتى جاتتىقتىرۋشىلارعا، عالىمدارعا، تورەشىلەرگە، سپورتشىلارعا جانە ۇلتتىق سپورتتىڭ بولاشاعىنا ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن بارشا ازاماتتارعا اق جول، تولاعاي تابىس تىلەيمىن. ەڭبەكتەرىڭىز جەمىستى بولىپ، قازاق كۇرەسىنىڭ ابىرويى اسقاقتاي بەرسىن!

جاستارىمىزدىڭ جەڭىسى ەلدىڭ مەرەيىن ءوسىرىپ، كوك بايراعىمىزدى بيىكتە جەلبىرەتسىن. قازاق كۇرەسىنىڭ الەمدىك ارەناداعى بەدەلى ارتىپ، وزىنە لايىقتى ورنىن يەلەنۋىنە بارشا ازامات بولىپ اتسالىسايىق.

ەڭ باستىسى، قازاق كۇرەسى ازيا ويىندارىنىڭ جانە كەلەشەكتە وليمپيادا ويىندارىنىڭ باعدارلاماسىنا ەنەتىن كۇندى ءناسىپ ەتسىن! ۇلتتىق سپورتىمىزدىڭ وسىنداي بيىك بەلەستەرگە كوتەرىلۋىنە جاراتقان يەمىز قولداۋ كورسەتسىن!

بىرلىگىمىز بەكەم، ەڭبەگىمىز بەرەكەلى، ماقساتىمىز ايقىن بولسىن! قازاق كۇرەسىنىڭ تۋى بيىكتە جەلبىرەسىن!

 

ەرعالي مۋحيددينوۆ،

قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قازاق كۇرەسى

فەدەراتسياسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى،

قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن جاتتىقتىرۋشىسى، سپورت شەبەرى،

پەداگوگيكا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى،

پروفەسسور